Tinh thần đó được thể hiện xuyên suốt trong Công văn số 777/TTg-TCCV ngày 10/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã. Tại văn bản này, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các địa phương rà soát, sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập theo hướng đồng bộ, khoa học, phù hợp với điều kiện thực tiễn; lấy chất lượng giáo dục và quyền học tập của học sinh làm trung tâm; sử dụng hiệu quả đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất và các nguồn lực hiện có. Đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh không thực hiện sắp xếp cơ học, không chạy theo mục tiêu giảm đầu mối mà ảnh hưởng đến quyền học tập của học sinh, nhất là ở khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa và biên giới.

Ảnh minh họa.

Quán triệt tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh Tuyên Quang đã ban hành Công văn số 5432/UBND-NC, giao Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và UBND các xã, phường tham mưu xây dựng phương án tổng thể sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh, bảo đảm đúng mục tiêu, nguyên tắc và tiến độ đề ra. Việc triển khai kịp thời văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh thể hiện tinh thần chủ động, nghiêm túc trong cụ thể hóa chủ trương của Trung ương, tạo cơ sở để việc sắp xếp được thực hiện thống nhất trên toàn tỉnh.

Triển khai nhiệm vụ được giao, Sở Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Công văn số 2414/SGDĐT-KHTC hướng dẫn rà soát, đề xuất phương án sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Văn bản xác định rõ mục tiêu, nguyên tắc và yêu cầu thực hiện, bảo đảm việc sắp xếp không chỉ tinh gọn về tổ chức mà còn nâng cao chất lượng giáo dục.

Theo đó, Sở Giáo dục và Đào tạo đề ra ba mục tiêu trọng tâm. Thứ nhất, tiếp tục sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập theo hướng tinh gọn, phấn đấu giảm từ 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập trở lên so với thời điểm ngày 1/7/2025, phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy mô dân số và không gian phát triển của địa phương. Thứ hai, gắn việc sắp xếp với cơ cấu lại đội ngũ theo hướng giảm biên chế quản lý, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy, nâng cao hiệu quả quản trị. Thứ ba, giữ ổn định quy mô học sinh tại các điểm trường, phân hiệu; điều phối hợp lý đội ngũ nhà giáo, phát huy hiệu quả cơ sở vật chất và các nguồn lực đầu tư để nâng cao chất lượng dạy và học.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Công văn của Sở Giáo dục và Đào tạo xác định rõ những nguyên tắc xuyên suốt. Trước hết, việc sắp xếp phải phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy mô dân số và điều kiện thực tiễn của từng địa phương; lấy mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục, hiệu quả đầu tư và năng lực quản trị làm định hướng, không thực hiện sắp xếp mang tính cơ học chỉ nhằm giảm đầu mối.

Bên cạnh đó, việc tổ chức lại mạng lưới trường lớp phải bảo đảm các nguyên tắc chuyên môn và khoa học giáo dục, phù hợp với đặc điểm từng cấp học và loại hình cơ sở giáo dục. Văn bản quy định rõ không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường phổ thông với trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên; không sắp xếp các cơ sở giáo dục chuyên biệt với trường phổ thông đại trà. Việc sắp xếp được ưu tiên thực hiện đối với các cơ sở giáo dục cùng cấp học hoặc có vị trí địa lý gần nhau nhằm phát huy hiệu quả quản lý và sử dụng cơ sở vật chất.

Một trong những điểm nổi bật của văn bản là quán triệt quan điểm lấy người học làm trung tâm. Mọi phương án sắp xếp phải bảo đảm quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh; tạo điều kiện thuận lợi hơn cho học sinh đến trường; không làm phát sinh rào cản về khoảng cách địa lý và chi phí; không ảnh hưởng đến công tác huy động học sinh ra lớp cũng như kết quả phổ cập giáo dục. Đồng thời, bảo đảm mỗi đơn vị hành chính cấp xã có tối thiểu một trường mầm non và một trường phổ thông; việc triển khai phải có lộ trình phù hợp, giữ ổn định hoạt động dạy học, hạn chế tối đa tác động đến tâm lý của học sinh, giáo viên và phụ huynh. Đối với các xã biên giới, việc sắp xếp được thực hiện trên cơ sở phương án đã được UBND tỉnh phê duyệt, đồng thời linh hoạt rà soát để đề xuất phương án phù hợp với điều kiện thực tế.

Có thể thấy, từ chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ đến việc cụ thể hóa của UBND tỉnh và Sở Giáo dục và Đào tạo đã hình thành mạch chỉ đạo thống nhất, xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương. Điểm cốt lõi của các văn bản không phải là giảm số lượng đầu mối một cách đơn thuần mà là nâng cao chất lượng giáo dục, đổi mới quản trị nhà trường, sử dụng hiệu quả đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất và các nguồn lực hiện có, đồng thời bảo đảm tốt nhất quyền học tập của học sinh.

Sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập là nhiệm vụ có ý nghĩa lâu dài đối với sự phát triển của ngành giáo dục. Với sự chỉ đạo thống nhất của Trung ương, sự vào cuộc quyết liệt của tỉnh và việc triển khai đồng bộ của ngành Giáo dục, chủ trương này sẽ góp phần xây dựng hệ thống giáo dục của Tuyên Quang ngày càng tinh gọn, hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới./.

Ảnh infographic minh họa.