Thời gian qua, tỉnh Tuyên Quang chú trọng nhiệm vụ lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các chủ trương, quy định về phân cấp, phân quyền và đã đạt được những kết quả tích cực, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phát huy tính chủ động của các cơ quan, địa phương, đơn vị. Qua đó, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Rà soát, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các cơ quan, đơn vị và chính quyền cấp xã.

Thực hiện chủ trương của Trung ương về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, bảo đảm chính quyền địa phương hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả; sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, bên cạnh những kết quả đạt được, việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ tại cấp xã còn có những khó khăn, vướng mắc: Năng lực thực hiện của một số địa phương chưa đồng đều; một số nhiệm vụ, thủ tục hành chính còn tập trung tại cấp tỉnh; việc phối hợp, hướng dẫn giữa một số sở, ngành với cấp xã chưa thật sự kịp thời, rõ trách nhiệm. Trong khi đó, khối lượng công việc tại cấp xã tăng nhanh, đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân định thẩm quyền, phân cấp thẩm quyền tạo điều kiện để cấp xã chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm theo thẩm quyền.

Khắc phục tình trạng nêu trên và để tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp; nhằm phát huy vai trò chủ động, năng động, tự chịu trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong giải quyết các thủ tục hành chính, giảm tải khối lượng công việc cho cấp tỉnh, ngày 18/9/2026, UBND tỉnh Tuyên Quang đã ban hành Văn bản số 7384/UBND-NC “Về việc rà soát, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các cơ quan, đơn vị và chính quyền cấp xã”. UBND tỉnh đã chỉ đạo và giao nhiệm vụ: Các cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính thuộc UBND tỉnh phải xác định đẩy mạnh phân cấp cho cấp xã là nhiệm vụ trọng tâm trong đổi mới phương thức quản lý nhà nước, gắn với việc tổ chức vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.

Cán bộ Trung tâm phục vụ hành chính công tỉnh tận tình hỗ trợ người dân trong giải quyết các thủ tục hành chính (Nguồn: Báo Tuyên Quang Online).

Quan điểm, nguyên tắc thực hiện phân cấp: (1) Việc phân cấp thực hiện theo hướng: Việc nào cấp xã có thể thực hiện được, pháp luật cho phép và phù hợp với điều kiện thực tế thì mạnh dạn phân cấp cho cấp xã thực hiện; hạn chế việc tập trung giải quyết tại cấp tỉnh. Ở cấp tỉnh tập trung duy trì những nhiệm vụ thực sự cần thiết phải quản lý tập trung, có tính chất chiến lược, liên vùng, liên ngành, yêu cầu thống nhất cao hoặc pháp luật quy định không được phân cấp. Ưu tiên phân cấp đối với các nhiệm vụ mang tính thường xuyên, liên tục, ổn định, trực tiếp liên quan đến người dân, doanh nghiệp và phát sinh chủ yếu trên địa bàn cấp xã. Hạn chế tối đa việc tham mưu, đề xuất ủy quyền đối với những nhiệm vụ, quyền hạn đủ điều kiện để thực hiện phân cấp, nhất là các nhiệm vụ có tính chất thường xuyên, lâu dài. Phân cấp phải bảo đảm rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ nguồn lực, rõ quy trình thực hiện và rõ cơ chế kiểm tra, giám sát; không để xảy ra tình trạng phân cấp nhiệm vụ nhưng không phân cấp đầy đủ điều kiện thực hiện. (2) Việc phân cấp phải gắn với nguyên tắc“cấp nào quyết định thì cấp đó tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm”. Không yêu cầu cấp xã xin ý kiến, xin chủ trương hoặc báo cáo để quyết định đối với những nội dung đã được pháp luật và văn bản phân cấp quy định rõ thuộc thẩm quyền của cấp xã. UBND cấp xã, Chủ tịch UBND cấp xã phải chủ động quyết định và chịu trách nhiệm đối với những nhiệm vụ, quyền hạn thuộc thẩm quyền; khắc phục tình trạng sợ sai, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc hình thành thói quen xin ý kiến cấp trên. (3) Phân cấp phải đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát, hướng dẫn và kiểm soát quyền lực. Tăng cường kiểm tra sau phân cấp, không làm thay, không can thiệp hành chính vào công việc thuộc thẩm quyền cấp xã; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh việc lạm quyền, vượt thẩm quyền, buông lỏng quản lý, đồng thời, xử lý nghiêm trường hợp né tránh, đùn đẩy hoặc không thực hiện nhiệm vụ đã được phân cấp.

Theo đó, các cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính thuộc UBND tỉnh có trách nhiệm rà soát toàn bộ nhiệm vụ, quyền hạn đang thực hiện và các thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp tỉnh để xác định: Các nhiệm vụ đã được phân cấp cho cấp xã nhưng còn khó khăn, vướng mắc hoặc chưa thực hiện được trên thực tế; đang thực hiện theo cơ chế ủy quyền nhưng có đủ điều kiện để nghiên cứu chuyển sang phân cấp; nhiệm vụ trung gian, chồng chéo, chưa rõ cơ quan chịu trách nhiệm chính hoặc còn phải xin ý kiến nhiều cấp; nhiệm vụ mà cấp xã đang thực hiện trên thực tế nhưng chưa được quy định đầy đủ về thẩm quyền, trách nhiệm và điều kiện thực hiện…

Chuyên viên Trung tâm phục vụ hành chính công phường Minh Xuân hỗ trợ người dân giải quyết thủ tục hành chính (Nguồn: Báo Tuyên Quang Online).

UBND xã, phường chủ động thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp, phân quyền: UBND cấp xã, Chủ tịch UBND cấp xã phải chủ động tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước cơ quan có thẩm quyền đối với nhiệm vụ thuộc thẩm quyền. Không chuyển ngược lên cấp tỉnh những nhiệm vụ đã được phân cấp, phân quyền và đã có quy định rõ ràng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện. Khắc phục triệt để tình trạng “việc thuộc thẩm quyền nhưng vẫn xin ý kiến cấp trên”, trừ trường hợp pháp luật quy định phải xin ý kiến hoặc nội dung vượt thẩm quyền hoặc là quy định của pháp luật chưa cụ thể, rõ ràng. Rà soát những nhiệm vụ cấp tỉnh có thể phân cấp cho cấp xã và rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định phân quyền…

Sở Tư pháp phối hợp với các cơ quan, đơn vị thực hiện việc rà soát, đề xuất cơ quan có thẩm quyền xử lý và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật phân cấp thuộc thẩm quyền của cấp tỉnh. Thẩm định các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của HĐND tỉnh, UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh về phân cấp đảm bảo phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành và thực trạng của tỉnh. Hướng dẫn các sở, ngành lựa chọn đúng hình thức pháp lý để thực hiện phân cấp; hạn chế việc sử dụng cơ chế ủy quyền đối với những nhiệm vụ có thể phân cấp. Phối hợp với Sở Nội vụ trong công tác rà soát, tổng hợp, báo cáo Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương đánh giá tính khả thi và đề xuất các quy định phân cấp, phân quyền cho chính quyền cấp tỉnh, cấp xã.

Sở Nội vụ theo dõi, cập nhật tình hình, kết quả thực hiện và danh mục các nhiệm vụ phân cấp, phân quyền trên địa bàn tỉnh, trọng tâm là các nhiệm vụ đã phân cấp, phân quyền cho chính quyền cấp xã, các nhiệm vụ đề xuất phân cấp, phân quyền cho cấp xã và các nhiệm vụ đang thực hiện theo cơ chế ủy quyền nhưng đề xuất chuyển sang thực hiện theo cơ chế phân cấp, phục vụ công tác tổng hợp, báo cáo khi có yêu cầu. Chủ trì tham mưu tổng hợp, báo cáo Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, UBND tỉnh về tính khả thi, khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền và đề xuất giải pháp để bảo đảm việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ hiệu quả, phù hợp với chủ trương “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.