Tổ thảo luận số 16 đã thảo luận về 03 dự thảo Luật và Nghị quyết: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; Dự án Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án (Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án).

Toàn cảnh phiên thảo luận tại tổ.

Tại Tổ thảo luận số 16, đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết - Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắc Lắk chủ trì phiên thảo luận.

Đồng chủ trì phiên thảo luận có các đồng chí: Trịnh Văn Quyết - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Chính sách chiến lược Trung ương.

Tại phiên thảo luận, đại biểu Lý Văn Huấn bày tỏ sự thống nhất cao với dự thảo Nghị quyết sửa đổi Nghị quyết số 96 của Quốc hội, đánh giá dự thảo được chuẩn bị công phu, bám sát yêu cầu cải cách tư pháp và thực tiễn. Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi và đúng nguyên tắc pháp luật, đại biểu đã tập trung góp ý 5 nội dung trọng tâm sau: Về quản lý án tạm đình chỉ, Đại biểu đề nghị bỏ việc ấn định tỷ lệ % giảm án tạm đình chỉ. Lý do là việc tạm đình chỉ hay phục hồi điều tra phải dựa trên các căn cứ khách quan theo luật định, không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của cơ quan tố tụng. Thay vào đó, chỉ nên quy định "Không để xảy ra trường hợp tạm đình chỉ, đình chỉ điều tra trái pháp luật".

Đại biểu Quốc hội Lý Văn Huấn phát biểu ý kiến.

Về việc thực hiện kiến nghị của Viện kiểm sát đối với chỉ tiêu "Bảo đảm 100% các kiến nghị của Viện kiểm sát được trả lời, xử lý đúng quy định", Đại biểu cho rằng chỉ tiêu này khó khả thi. Nguyên nhân do việc trả lời phụ thuộc vào các cơ quan, tổ chức bị kiến nghị (không chỉ các cơ quan thuộc Chính phủ), trong khi dự thảo chưa rõ chủ thể chịu trách nhiệm nếu không đạt chỉ tiêu. Về tỷ lệ kháng nghị được Tòa án chấp nhận, Đại biểu đề nghị xem xét lại chỉ tiêu tỷ lệ kháng nghị phúc thẩm (trên 70%) và giám đốc thẩm (trên 75%) được Tòa án chấp nhận. Việc lấy sự chấp nhận của Tòa án làm thước đo có thể dẫn đến tâm lý chỉ kháng nghị những vụ "chắc thắng", bỏ qua các vụ án khó, phức tạp, từ đó hạn chế vai trò phát hiện vi phạm của Viện kiểm sát. Về giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, Đại biểu ủng hộ phương án không quy định cứng tỷ lệ % mà tập trung vào việc giải quyết đúng thời hạn, có căn cứ và đúng quy định pháp luật. Điều này giúp các cơ quan tư pháp chủ động hơn, chú trọng vào chất lượng thay vì áp lực số lượng, tránh tình trạng trả lời đơn không căn cứ rồi sau đó lại phải kháng nghị. Về thuật ngữ pháp lý, để bảo đảm tính thống nhất, đại biểu đề nghị điều chỉnh cụm từ "trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung" thành "trả hồ sơ để điều tra bổ sung" (bỏ từ yêu cầu) cho phù hợp với các quy định liên quan.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Việt Hà tham gia ý kiến.

Tham gia góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng, đại biểu Nguyễn Việt Hà thống nhất cao với sự cần thiết ban hành luật nhằm xử lý các vấn đề phát sinh từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy; khắc phục những thiếu hụt của pháp luật về phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của các tổ chức quốc tế; đồng thời thể chế hóa chủ trương tăng trưởng hai con số và đa dạng hóa thị trường vốn.

Đối với Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đại biểu đồng tình với việc bổ sung công cụ để Ngân hàng Nhà nước chủ động, linh hoạt trong điều hành, góp phần khơi thông vốn, tạo thêm dư địa cho vay trong bối cảnh hệ thống ngân hàng giữ vai trò lớn trong cung ứng vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị rà soát, bố trí quy định này tại điều khoản phù hợp hơn, do Điều 59 hiện quy định các biện pháp xử lý đối tượng thanh tra, giám sát nhằm hạn chế rủi ro khi có vi phạm, trong khi nội dung được bổ sung nhằm phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Về Luật Phòng, chống rửa tiền, đại biểu cho rằng một số dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa mang tính kỹ thuật, đặc thù cao hoặc còn định tính, chưa rõ ràng. Việc nhận diện các dấu hiệu này đòi hỏi kiến thức, thậm chí cần công cụ công nghệ hỗ trợ, có thể gây khó khăn cho giao dịch viên, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, biên giới. Đại biểu đề nghị bổ sung nội dung giải thích hoặc giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết để bảo đảm tính khả thi và thống nhất trong thực tiễn.

Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, đại biểu nhất trí bổ sung hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp nhằm đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng thương mại. Đồng thời, đại biểu đề nghị quy định rõ điều kiện thực hiện, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm cung cấp thông tin của các bên; làm rõ đại lý chỉ là bên quản lý tài sản bảo đảm, không phải bên bảo đảm cho trái phiếu doanh nghiệp; có cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích trong trường hợp đại lý đồng thời là ngân hàng cấp tín dụng và bên sở hữu trái phiếu.

Đại biểu Vương Thị Hương tham gia ý kiến.

Thảo luận tại Tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, đại biểu Quốc hội Vương Thị Hương tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật nhằm đáp ứng yêu cầu tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, cải cách điều kiện kinh doanh, chuyển đổi số, phát triển kiến trúc xanh và bảo tồn bản sắc văn hóa; đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm các quy định rõ ràng, thống nhất, khả thi.

Góp ý nội dung sửa đổi, bổ sung Điều 12, đại biểu đề nghị làm rõ điều kiện của tổ chức thực hiện thiết kế kiến trúc được xác định theo Luật Kiến trúc hay pháp luật về xây dựng, tránh cách hiểu khác nhau và phát sinh thêm thủ tục; đồng thời phân định tiêu chuẩn năng lực của cá nhân với điều kiện năng lực của tổ chức. Luật Kiến trúc chỉ nên điều chỉnh các nội dung đặc thù về không gian, hình thức kiến trúc, mỹ thuật, cảnh quan, bản sắc văn hóa và khả năng tiếp cận công trình; các yêu cầu thuộc pháp luật chuyên ngành cần được dẫn chiếu để tránh chồng chéo.

Về phân cấp, ủy quyền cho cấp xã lập, điều chỉnh, ban hành quy chế quản lý kiến trúc tại nội dung sửa đổi, bổ sung Điều 14 và Điều 15, đại biểu đồng tình đối với quy chế có phạm vi trong địa giới một xã, nhưng cho rằng nếu chỉ giao thẩm quyền mà không bảo đảm nguồn lực thì khó triển khai thực chất, nhất là tại các xã miền núi, biên giới. Đại biểu đề nghị bảo đảm kinh phí, dữ liệu, bản đồ, cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, khả năng thuê tư vấn; đồng thời quy định trách nhiệm chuyển giao dữ liệu, hỗ trợ chuyên môn, kỹ thuật, kiểm tra việc thực hiện và phân biệt rõ giữa phân cấp với ủy quyền.

Liên quan đến cơ sở dữ liệu hành nghề kiến trúc tại nội dung sửa đổi, bổ sung Điều 21 và Điều 24, đại biểu cho rằng việc chỉ công nhận giá trị pháp lý đối với thông tin đã được đăng tải có thể biến cập nhật dữ liệu thành hình thức xác nhận trước khi hành nghề. Đại biểu đề nghị người không thuộc diện phải có chứng chỉ được tự khai, tự chịu trách nhiệm và hành nghề khi đáp ứng tiêu chuẩn; cơ quan nhà nước thực hiện hậu kiểm. Việc chậm cập nhật hoặc lỗi kỹ thuật không được làm hạn chế quyền hành nghề hợp pháp; cơ sở dữ liệu không được trở thành “giấy phép con” dưới hình thức số hóa.

Đối với Điều 3 về điều khoản chuyển tiếp, đại biểu đề nghị bảo vệ kết quả các công việc đã được thực hiện hợp pháp, không yêu cầu tổ chức, cá nhân làm lại hồ sơ do pháp luật thay đổi; bổ sung quy định chuyển tiếp đối với hồ sơ thiết kế chịu tác động của yêu cầu áp dụng mô hình thông tin công trình, quy chế và danh mục đang lập, hồ sơ chứng chỉ đã nộp, dữ liệu chứng chỉ và các hợp đồng hành nghề đang thực hiện.

Phát biểu kết thúc phiên thảo luận, đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết ghi nhận các ý kiến trao đổi, đóng góp của đại biểu và gợi mở thêm một số nội dung để cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu trong quá trình tiếp thu, hoàn thiện các dự án luật. Kết thúc phiên thảo luận, đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo đã trao đổi, tiếp thu các ý kiến của đại biểu.

Các ý kiến tại Tổ được tổng hợp để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các dự án luật trình Quốc hội xem xét, quyết định.