Mục tiêu cụ thể đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045

Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu có 56,9% hộ dân nông thôn được sử dụng nước sạch đạt chất lượng theo quy chuẩn, với số lượng tối thiểu 60 lít/người/ngày; 100% hộ gia đình nông thôn, trường học, trạm y tế có nhà tiêu hợp vệ sinh, bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn và 100% người dân nông thôn thường xuyên thực hiện vệ sinh cá nhân.

Nhiều công trình cấp nước sạch tại Tuyên Quang đã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân vùng nông thôn.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu 25% điểm dân cư nông thôn tập trung có hệ thống thu gom nước thải sinh hoạt; 15% nước thải sinh hoạt được xử lý; 80% hộ chăn nuôi, trang trại xử lý chất thải chăn nuôi. Tầm nhìn đến năm 2045, 100% người dân nông thôn được sử dụng nước sạch và vệ sinh an toàn, bền vững; 50% điểm dân cư nông thôn tập trung có hệ thống thu gom nước thải; 30% nước thải sinh hoạt được xử lý và 100% hộ chăn nuôi, trang trại xử lý chất thải chăn nuôi.

Ưu tiên vùng khó khăn, bảo đảm cấp nước an toàn

Kế hoạch xác định đầu tư công trình cấp nước phải phù hợp với quy hoạch và quy định của pháp luật; ưu tiên vùng khan hiếm, khó khăn về nguồn nước, khu vực thường xuyên bị hạn hán, ô nhiễm nguồn nước, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nguồn nước được lựa chọn phải ổn định, chất lượng tốt, có khả năng khai thác bền vững, hạn chế nguy cơ ô nhiễm, suy thoái.

Khi lập dự án cấp nước mới hoặc dự án làm thay đổi cơ bản chất lượng dịch vụ, giá nước, đơn vị tư vấn phải khảo sát mức sống, khả năng và sự sẵn sàng đấu nối, chi trả của người dân; đồng thời công khai thông tin để cộng đồng tham gia quyết định và giám sát. Đối với nơi khó đầu tư công trình tập trung, tỉnh tiếp tục thực hiện chính sách tín dụng hỗ trợ công trình cấp nước, vệ sinh quy mô hộ gia đình; khuyến khích xây dựng bể chứa nước mưa và hình thức trữ nước phù hợp.

Tỉnh tăng cường theo dõi chất lượng, trữ lượng và bảo vệ nguồn nước. Công trình sau đầu tư phải được giao quản lý đúng quy định, vận hành an toàn; những công trình không hoạt động hoặc hoạt động kém hiệu quả phải được rà soát, xử lý, tránh thất thoát, lãng phí.

Cải thiện vệ sinh nông thôn, bảo vệ môi trường

Công tác truyền thông được triển khai nhằm thay đổi nhận thức, hành vi vệ sinh; nâng tỷ lệ hộ xây dựng và sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh; phổ biến giải pháp kỹ thuật đơn giản, phù hợp tập quán và khả năng chi trả. Người dân được vận động sử dụng nước tiết kiệm, bảo vệ nguồn nước, công trình cấp nước, giữ gìn vệ sinh cá nhân, gia đình và cộng đồng.

Chất thải ở nông thôn phải được thu gom, phân loại tại nguồn, tái sử dụng hoặc xử lý phù hợp; chất thải chăn nuôi, chế biến và phụ phẩm nông nghiệp phải được xử lý, không ảnh hưởng đến môi trường sống. Các địa phương xây dựng lộ trình thu gom, xử lý nước thải tại điểm dân cư tập trung, đồng bộ với hạ tầng nông thôn; từng bước đưa tỷ lệ thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt vào chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội cấp xã.

Hộ dân, chủ trang trại phải xử lý chất thải chăn nuôi đúng quy chuẩn trước khi xả ra môi trường. Các giải pháp gắn với nông nghiệp tuần hoàn được khuyến khích; hoạt động kiểm tra, quan trắc, cảnh báo môi trường và xử lý vi phạm được tăng cường.

Ứng dụng công nghệ, huy động đa dạng nguồn lực

Kế hoạch khuyến khích ứng dụng công nghệ thân thiện với môi trường; đẩy mạnh số hóa, tự động hóa trong giám sát chất lượng nước, quản lý và vận hành công trình. Nguồn lực thực hiện gồm ngân sách nhà nước; vốn lồng ghép từ các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình, dự án liên quan; vốn vay ưu đãi, vốn ODA nếu có; nguồn đầu tư, đóng góp của tổ chức, cá nhân và các nguồn hợp pháp khác. Trong đó, ưu tiên các chương trình xây dựng nông thôn mới, phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giảm nghèo bền vững.

Thường trực HĐND tỉnh khảo sát Dự án Nhà máy khai thác và cung cấp nước sinh hoạt tại phường Mỹ Lâm của Công ty cổ phần Phú Lâm Global.

Phân công rõ trách nhiệm, phát huy giám sát của cộng đồng

Kế hoạch phân công cụ thể cho các sở, ngành, Ngân hàng Chính sách xã hội - Chi nhánh tỉnh Tuyên Quang, UBND cấp xã và đơn vị cấp nước. Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi chung, tổng hợp kết quả hằng năm; các ngành xây dựng, giáo dục, y tế, dân tộc và tôn giáo phụ trách, phối hợp thực hiện các chỉ tiêu thuộc lĩnh vực được giao.

UBND cấp xã có trách nhiệm xây dựng kế hoạch cụ thể, huy động và lồng ghép nguồn lực; đưa mục tiêu về nước sạch, vệ sinh nông thôn vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và chương trình xây dựng nông thôn mới. Các đơn vị cấp nước phải quản lý, vận hành công trình an toàn, hiệu quả, hạn chế thất thoát, lãng phí.

Kế hoạch đặc biệt nhấn mạnh sự tham gia của cộng đồng theo phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng”. Dữ liệu về nguồn nước và chất lượng nước phải được cập nhật, kết nối, chia sẻ; hoạt động thanh tra, kiểm tra gắn với giám sát của người dân, kịp thời xử lý hành vi gây ô nhiễm nguồn nước, xả chất thải và nước thải không đúng quy định.

Để Kế hoạch đi vào cuộc sống, bên cạnh sự điều hành của UBND tỉnh và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cần phát huy vai trò của HĐND các cấp trong quyết định giải pháp, phân bổ nguồn lực thuộc thẩm quyền và giám sát tổ chức thực hiện. Nội dung giám sát cần tập trung vào hiệu quả đầu tư, chất lượng nước sau xử lý, khả năng tiếp cận của người dân vùng khó khăn, tính bền vững của công trình và trách nhiệm quản lý sau đầu tư.

Thực hiện hiệu quả Kế hoạch số 340/KH-UBND sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe Nhân dân, nâng cao chất lượng nông thôn mới và thúc đẩy phát triển bền vững. Mỗi cơ quan, địa phương và người dân cần cùng giữ gìn nguồn nước, công trình cấp nước và môi trường sống./.