Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang tham dự phiên thảo luận.

Tham gia thảo luận Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đại biểu Vương Thị Hương nêu ba vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện.

Về hoạt động tạm nhập, tái xuất hàng hóa thuộc diện cấm hoặc tạm ngừng xuất khẩu, nhập khẩu, đại biểu đề nghị làm rõ căn cứ pháp lý, phạm vi ngoại lệ và giới hạn thẩm quyền tại quy định bổ sung khoản 1a Điều 41 Luật Quản lý ngoại thương, bảo đảm thống nhất với khoản 4 Điều 7 của Luật hiện hành.

Theo đại biểu, việc giao Chính phủ quy định các trường hợp được phép tạm nhập, tái xuất đối với nhóm hàng hóa này cần đi kèm với các nguyên tắc, tiêu chí, mục đích và điều kiện kiểm soát được quy định cụ thể trong Luật. Nếu phạm vi ngoại lệ chưa rõ, cơ quan thực thi có thể gặp khó khăn khi phân biệt trường hợp được xem xét cho phép với trường hợp phải áp dụng biện pháp cấm; đồng thời, thương nhân khó dự liệu quyền, nghĩa vụ, có thể phát sinh thêm chi phí và kéo dài thời gian xử lý hồ sơ, nhất là tại cửa khẩu và địa bàn biên giới.

Từ đó, đại biểu kiến nghị xác định rõ phạm vi áp dụng của quy định mới và mối quan hệ với các quy định hiện hành; bổ sung nguyên tắc kiểm soát, mục đích đặc thù, thời hạn tạm nhập, tái xuất và phương án xử lý hàng hóa trong trường hợp phát sinh việc tiêu thụ nội địa. Trên cơ sở các nguyên tắc được quy định trong Luật, Chính phủ quy định chi tiết về danh mục hàng hóa, thẩm quyền và trình tự, thủ tục thực hiện.

Về bảo đảm quyền lợi và hỗ trợ thương lượng của người tiêu dùng, đại biểu cho rằng dự thảo cần hoàn thiện cơ chế tiếp nhận, xử lý và chuyển giao yêu cầu thương lượng, tạo thuận lợi cho người tiêu dùng thực hiện quyền của mình.

Đại biểu cho biết, dự thảo chưa làm rõ cơ chế chuyển hồ sơ giữa các cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Nếu yêu cầu không thuộc thẩm quyền bị từ chối tiếp nhận mà không có cơ chế chuyển giao phù hợp, người tiêu dùng có thể phải đi lại nhiều lần, phát sinh thêm thời gian và chi phí. Vấn đề này đặc biệt đáng lưu ý đối với người dân ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo. Bên cạnh đó, trách nhiệm của UBND cấp tỉnh và UBND cấp xã cần được phân định rõ hơn đối với vụ việc liên tỉnh hoặc giao dịch trên nền tảng số.

Để khắc phục bất cập, đại biểu đề nghị quy định rõ: khi tiếp nhận yêu cầu thương lượng không thuộc thẩm quyền, cơ quan quản lý nhà nước phải chuyển yêu cầu đến cơ quan có thẩm quyền và thông báo cho người tiêu dùng; không yêu cầu người tiêu dùng nộp lại thông tin, tài liệu đã cung cấp hợp lệ. Đồng thời, cần xác định đầu mối chủ trì xử lý, nguyên tắc phối hợp đối với vụ việc liên tỉnh và giao dịch trên nền tảng số, cũng như cơ chế liên thông dữ liệu, thời hạn chuyển hồ sơ và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.

Đại biểu Quốc hội Vương Thị Hương phát biểu.

Về hiệu lực thi hành và điều khoản chuyển tiếp, đại biểu cơ bản thống nhất với việc lùi thời điểm bãi bỏ các quy định của Luật Thương mại về hợp đồng cung ứng dịch vụ, chế tài và giải quyết tranh chấp đến ngày 01/01/2028. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị làm rõ pháp luật áp dụng đối với hợp đồng, giao dịch được xác lập trong giai đoạn chuyển tiếp và cách thức giải quyết tranh chấp phát sinh sau khi các quy định tương ứng bị bãi bỏ.

Theo đại biểu, quy định chuyển tiếp hiện mới đề cập đến hợp đồng mua bán hàng hóa, chưa bao quát hợp đồng cung ứng dịch vụ. Cụm từ “có thể tiếp tục được áp dụng để giải quyết” cũng chưa xác định rõ chủ thể, điều kiện và phạm vi áp dụng, có thể dẫn đến cách hiểu khác nhau trong thực tiễn. Ngoài ra, dự thảo cần làm rõ việc áp dụng thời hạn khiếu nại, thời hiệu khởi kiện và cách xử lý các bản án, quyết định liên quan trong giai đoạn chuyển tiếp.

Đại biểu kiến nghị sửa đổi quy định chuyển tiếp theo hướng bao quát các hợp đồng, giao dịch thương mại thuộc phạm vi điều chỉnh của các quy định bị bãi bỏ, gồm cả hợp đồng mua bán hàng hóa và hợp đồng cung ứng dịch vụ. Đồng thời, cần quy định cụ thể về phạm vi, điều kiện áp dụng các quy định của Luật Thương mại trước đây đối với giao dịch được xác lập khi các quy định đó còn hiệu lực nhưng phát sinh tranh chấp sau này; làm rõ thời hạn khiếu nại, thời hiệu khởi kiện và bổ sung nguyên tắc xử lý đối với các bản án, quyết định trong giai đoạn chuyển tiếp.

Các kiến nghị của đại biểu Vương Thị Hương nhằm góp phần hoàn thiện quy định pháp luật theo hướng rõ ràng, thống nhất và khả thi; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, giảm chi phí tuân thủ, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, thương nhân và các chủ thể liên quan.