Toàn cảnh hội nghị.

Hội nghị có sự tham dự của các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách ở Trung ương, đại biểu Quốc hội ở địa phương cùng công chức Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND của 31 tỉnh, thành phố. Phát biểu khai mạc, đồng chí Nguyễn Hữu Đông, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu nhấn mạnh, để thực hiện hiệu quả quyền giám sát và chất vấn, đại biểu Quốc hội cần được trang bị phương pháp khoa học, kỹ năng thu thập, xử lý thông tin, phân tích chính sách, truy vấn và phản biện; đồng thời tăng cường khai thác dữ liệu, ứng dụng công nghệ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Với các chuyên đề được thiết kế gắn giữa lý luận, kỹ năng và thực tiễn, Hội nghị tập trung cập nhật những quy định mới về hoạt động giám sát; trao đổi định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; đồng thời bồi dưỡng kỹ năng thu thập, xử lý, phân tích thông tin, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và kỹ năng chất vấn, kết nối chất vấn với các hoạt động giám sát khác.

Một trong những yêu cầu xuyên suốt được đặt ra tại Hội nghị là tiếp tục đổi mới hoạt động giám sát theo hướng thực chất, có trọng tâm, trọng điểm và đi đến cùng vấn đề. Giám sát không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận tình hình, tiếp nhận báo cáo mà phải dựa trên căn cứ pháp lý, dữ liệu và bằng chứng có thể kiểm chứng; từ đó làm rõ kết quả, hạn chế, nguyên nhân, trách nhiệm và xác định những nội dung cần tiếp tục theo dõi, đôn đốc. Việc lựa chọn nội dung giám sát cần hướng vào những vấn đề lớn, những khó khăn, vướng mắc, “điểm nghẽn” trong chính sách, pháp luật và tổ chức thực hiện, nhất là những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân và sự phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh đó, Hội nghị dành thời lượng trao đổi sâu về việc nâng cao chất lượng thông tin phục vụ giám sát. Trong điều kiện khối lượng báo cáo, số liệu và tài liệu ngày càng lớn, đại biểu cần có khả năng xác định đúng nhu cầu thông tin, lựa chọn nguồn tin cậy, kiểm tra, đối chiếu giữa các nguồn và phát hiện những điểm chưa thống nhất hoặc những khoảng trống cần tiếp tục làm rõ. Giá trị của thông tin không nằm ở số lượng tài liệu thu thập được mà ở khả năng từ những thông tin đó nhận diện đúng vấn đề, hình thành căn cứ và xây dựng kiến nghị có tính khả thi.

Đáng chú ý, nội dung ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động giám sát nhận được sự quan tâm tại Hội nghị. AI có thể hỗ trợ xử lý khối lượng lớn tài liệu, trích xuất, phân loại và đối chiếu thông tin, qua đó giảm bớt các thao tác cơ học để đại biểu dành nhiều thời gian hơn cho việc phân tích, đánh giá và quyết định. Tuy nhiên, các báo cáo viên cũng nhấn mạnh AI chỉ là công cụ hỗ trợ; thông tin do AI cung cấp phải được kiểm chứng, không thể thay thế tư duy, kinh nghiệm và trách nhiệm của đại biểu, đồng thời việc sử dụng phải tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu, bí mật nhà nước và an toàn thông tin.

Đồng chí Lý Thị Lan, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách tỉnh tham dự hội nghị.

Đối với hoạt động chất vấn, các nội dung bồi dưỡng chú trọng kỹ năng lựa chọn vấn đề, chuẩn bị và xử lý thông tin, xây dựng câu hỏi, chất vấn bổ sung, tranh luận và theo dõi việc thực hiện cam kết sau chất vấn. Câu hỏi chất vấn cần ngắn gọn, rõ ràng, có căn cứ, xác định đúng phạm vi trách nhiệm của người bị chất vấn và hướng vào giải pháp, trách nhiệm, thời hạn khắc phục. Qua đó, chất vấn được gắn chặt hơn với các hình thức giám sát khác, góp phần làm rõ trách nhiệm và thúc đẩy việc giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra.

Gắn việc bồi dưỡng kỹ năng với thực tiễn, trong khuôn khổ Hội nghị, các đại biểu nghe báo cáo về công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa Cố đô Huế và tham gia khảo sát thực tế tại thành phố Huế. Hoạt động thực hành tạo điều kiện để đại biểu vận dụng các kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, đối chiếu thông tin với thực địa, thu thập bằng chứng, nhận diện những vấn đề cần làm rõ và đặt câu hỏi giám sát trên cơ sở tình huống thực tế.

Các đại biểu tham dự hội nghị chụp ảnh lưu niệm.

Thông qua Hội nghị, các đại biểu được cập nhật những quy định, định hướng mới, trao đổi kinh nghiệm và bổ sung các kỹ năng thiết thực phục vụ hoạt động giám sát, chất vấn trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Đối với Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang, những nội dung được trao đổi tại Hội nghị là nguồn tham khảo thiết thực để tiếp tục đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng hoạt động giám sát, chất vấn; tăng cường giám sát trên cơ sở dữ liệu, bằng chứng thực tiễn và chú trọng theo dõi việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát, qua đó thực hiện tốt hơn trách nhiệm của đại biểu Quốc hội trước cử tri và Nhân dân.