Qua thảo luận, các đại biểu tán thành sự cần thiết đầu tư Chương trình; đề nghị phân bổ vốn có trọng tâm, tránh bình quân, ưu tiên địa bàn biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nơi điều kiện tiếp cận dịch vụ còn khó khăn. Việc đầu tư cơ sở vật chất cần gắn với bảo đảm nhân lực, kinh phí vận hành và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị. Nhiều ý kiến nhấn mạnh yêu cầu gắn phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm ma túy với hỗ trợ người sau cai nghiện có việc làm, ổn định cuộc sống, hạn chế tái nghiện.

Đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang Ma Thị Thuý tham gia ý kiến phát biểu

Phát biểu thảo luận, đại biểu Ma Thị Thúy, Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang, đề nghị bổ sung địa bàn biên giới vào diện ưu tiên hỗ trợ từ ngân sách trung ương tại điểm a khoản 4 Điều 1 dự thảo Nghị quyết. Đại biểu phân tích, tại các xã miền núi, biên giới, dân cư phân tán, giao thông khó khăn làm tăng chi phí tổ chức hoạt động và cung cấp dịch vụ. Nếu phân bổ theo suất bình quân, các địa bàn này có thể thiếu kinh phí triển khai hoạt động đến thôn, bản xa.

Để nguồn lực đáp ứng nhu cầu thực tế, đại biểu kiến nghị Chính phủ quy định tiêu chí phân bổ định lượng về mức độ phức tạp của địa bàn, khoảng cách đến điểm cung cấp dịch vụ, mức độ khó khăn và khả năng cân đối ngân sách. Đồng thời, công khai kết quả phân bổ theo địa bàn, xác định mức đối ứng phù hợp với điều kiện từng địa phương và bố trí kinh phí vận hành, nhất là chi phí tổ chức dịch vụ lưu động.

Về truyền thông, đại biểu đề nghị triển khai Tiểu dự án 1 thuộc Dự án 2 bằng hình thức phù hợp với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thông qua họp thôn, bản, trường học và loa truyền thanh; phát huy vai trò của trưởng thôn, người có uy tín, sử dụng tiếng dân tộc khi cần thiết. Nội dung tuyên truyền cần giúp người dân nhận diện nguy cơ bị lôi kéo, mua bán người qua những lời mời việc làm có thu nhập cao, biết cách kiểm tra thông tin và tìm kiếm sự trợ giúp. Đối với Tiểu dự án 1 thuộc Dự án 7, cần tăng cường trợ giúp pháp lý lưu động cho người thuộc diện được trợ giúp tại các thôn, bản xa; phân định rõ nhiệm vụ, đầu mối thực hiện và nguồn chi với các chương trình liên quan.

Quan tâm đến mục tiêu đến năm 2030 có trên 80% trạm y tế cấp xã đủ điều kiện xác định tình trạng nghiện ma túy, đại biểu Ma Thị Thúy đề nghị Bộ Y tế phối hợp với Bộ Công an và địa phương rà soát nhu cầu theo từng cụm xã. Việc đầu tư cần tính đến thời gian đi lại và khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân, ưu tiên trạm y tế ở nơi có nhu cầu cao hoặc xa điểm cung cấp dịch vụ. Với xã chưa đủ điều kiện, cần công bố rõ cơ sở tiếp nhận, quy trình chuyển gửi và phương án hỗ trợ chuyên môn phù hợp.

Đối với người sau cai nghiện, đại biểu kiến nghị giao cấp xã kết nối người có nhu cầu với cơ sở đào tạo nghề, các chương trình hỗ trợ việc làm và sinh kế hiện có, đồng thời bảo mật thông tin cá nhân. Việc phân cấp phải xác định rõ trách nhiệm của UBND cấp xã trong lập kế hoạch, điều phối, theo dõi hoạt động; bảo đảm nhân lực, kinh phí, trang thiết bị và hướng dẫn nghiệp vụ tương ứng với nhiệm vụ được giao.

Về giám sát, đánh giá thuộc Dự án 10, đại biểu đề nghị có số liệu đầu kỳ và báo cáo hằng năm theo nhóm địa bàn, theo dõi kết quả tiếp cận dịch vụ sau chuyển gửi và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Đây là cơ sở để HĐND giám sát, phát hiện địa bàn còn thiếu dịch vụ, kiến nghị điều chỉnh nguồn lực, đồng thời phục vụ việc xác định nhiệm vụ, kinh phí giai đoạn 2031- 2035.

Các đại biểu cũng đề nghị cân nhắc tính khả thi của chỉ tiêu giám sát điện tử đối với người chấp hành án hình sự tại cộng đồng và người chưa thành niên, bảo đảm phù hợp với hạ tầng kỹ thuật, khả năng thực hiện và yêu cầu hỗ trợ tái hòa nhập. Bên cạnh đó, cần làm rõ trách nhiệm giữa trung ương và địa phương, quy định chặt chẽ tiêu chí điều chuyển vốn giữa các dự án, bảo đảm giữ đúng trọng tâm ưu tiên và nâng cao hiệu quả thực hiện Chương trình.