Luật Điện lực năm 2024 đã quy định chính sách ưu tiên phát triển điện tại vùng nông thôn, miền núi, biên giới và địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều công trình lưới điện được đầu tư qua các thời kỳ chưa được chuyển giao cho ngành điện. Nguyên nhân chủ yếu do hồ sơ xây dựng, đất đai chưa đầy đủ; thủ tục pháp lý chưa hoàn thiện; công trình xuống cấp, chưa bảo đảm yêu cầu về an toàn, kỹ thuật. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, việc xác định cơ quan kế thừa trách nhiệm của chủ đầu tư trước đây cũng gặp khó khăn.

Toàn cảnh Kỳ họp

Mặc dù Nghị định số 02/2024/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung đã tháo gỡ một số vướng mắc về hồ sơ, thẩm quyền và xác định giá trị tài sản, song việc chuyển giao các công trình chưa đáp ứng điều kiện kỹ thuật nhưng có khả năng sửa chữa, cải tạo vẫn còn khó khăn. Đáng chú ý là nhóm công trình điện thuộc dự án hạ tầng kỹ thuật đầu tư bằng vốn nhà nước do ban quản lý dự án, cơ quan, tổ chức, đơn vị làm chủ đầu tư. Một số công trình đã đưa vào sử dụng nhiều năm nhưng chưa hoàn thành bàn giao do vướng mắc về điều kiện tiếp nhận, kinh phí sửa chữa, cải tạo và trách nhiệm của các bên liên quan.

Để tháo gỡ vướng mắc, đại biểu đề nghị bổ sung khoản 6 Điều 17 Luật Điện lực năm 2024, quy định trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong chỉ đạo rà soát, xử lý việc chuyển giao các công trình lưới điện phân phối đã đưa vào sử dụng nhưng chưa hoàn thành bàn giao. Đơn vị điện lực được giao nhiệm vụ tiếp nhận có trách nhiệm phối hợp đánh giá, tiếp nhận công trình có đủ căn cứ pháp lý, có khả năng bảo đảm an toàn sau sửa chữa, cải tạo theo phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Chính phủ quy định chi tiết điều kiện chuyển giao, trách nhiệm của các bên, nguồn kinh phí và thời hạn thực hiện.

Đồng thời, kiến nghị Chính phủ sửa đổi khoản 1 Điều 4 Nghị định số 02/2024/NĐ-CP theo hướng mở rộng cơ chế chuyển giao đối với nhóm công trình quy định tại điểm c khoản 2 Điều 1; làm rõ trách nhiệm của địa phương, cơ quan quản lý tài sản và đơn vị điện lực trong xử lý hồ sơ đất đai, công trình do chủ đầu tư cấp huyện trước đây thực hiện; quy định cụ thể nguồn kinh phí và tiến độ xử lý.

Các giải pháp trên nhằm tháo gỡ vướng mắc trong xử lý tài sản tồn đọng, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đã đầu tư, đồng thời tạo điều kiện để người dân, nhất là đồng bào vùng nông thôn, miền núi, được sử dụng điện an toàn, ổn định, bảo đảm chất lượng và mua điện trực tiếp theo đúng quy định.