Đại biểu HĐND tỉnh thảo luận về dự thảo các nghị quyết trình kỳ họp thứ hai (kỳ họp chuyên đề) tại tổ đại biểu số 3.

Các Nghị quyết được triển khai thực hiện đã làm căn cứ pháp lý cho việc thu, nộp, miễn lệ phí hộ tịch trên địa bàn. Đến ngày 10/01/2026, cơ quan đăng ký hộ tịch đã thực hiện 323.042 việc hộ tịch, bao gồm các thủ tục đăng ký khai sinh, khai tử, kết hôn, giám hộ, thay đổi, cải chính hộ tịch và các việc hộ tịch khác theo thẩm quyền (trong đó, tỉnh Tuyên Quang thực hiện 161.595 việc hộ tịch; tỉnh Hà Giang thực hiện 161.447 việc hộ tịch). Công tác thu lệ phí được thực hiện đồng bộ, bảo đảm tuân thủ mức thu, đối tượng thu và các trường hợp miễn lệ phí theo quy định của nghị quyết. Tổng số tiền lệ phí hộ tịch đã thu là 2.284.029.000 đồng (trong đó, tỉnh Tuyên Quang thu 1.500.607.000 đồng; tỉnh Hà Giang thu 783.422.000 đồng).

Ngày 11/6/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 120/2025/NĐ- CP Quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp, chuyển thẩm quyền giải quyết các việc hộ tịch từ cấp huyện về cấp xã, dẫn đến thay đổi chủ thể thu lệ phí hộ tịch. Bên cạnh đó, ngày 31/12/2025 Chính phủ ban hành Nghị định số 362/2025/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật phí và lệ phí có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2026. Theo đó, Nghị định số 120/2016/NĐ-CP ngày 23/8/2016 của Chính phủ Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phí và lệ phí và Nghị định số 82/2023/NĐ- CP ngày 28/11/2023 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 120/2016/NĐ-CP ngày 23/8/2016 của Chính phủ Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phí và lệ phí hết hiệu lực thi hành kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành (ngày 01/01/2026).

Thực hiện Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12/6/2025 của Quốc hội Về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, Nghị quyết số 1684/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Tuyên Quang năm 2025, từ ngày 01/7/2025, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Hà Giang và tỉnh Tuyên Quang thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Tuyên Quang. Sau khi hợp nhất tỉnh, Hội đồng nhân dân tỉnh Tuyên Quang quyết định áp dụng cả 02 nghị quyết: Nghị quyết số 20/2022/NQ-HĐND ngày 03/07/2022 của Hội đồng nhân dân tỉnh Tuyên Quang áp dụng trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang (trước sắp xếp) và Nghị quyết số 21/2022/NQ-HĐND ngày 14/12/2022 của Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Giang áp dụng trên địa bàn tỉnh Hà Giang (trước sắp xếp) cho đến khi ban hành văn bản mới. Quá trình thực hiện, mức thu lệ phí hộ tịch tại 02 nghị quyết trên còn có sự khác biệt, chưa thống nhất về mức thu, nộp, miễn lệ phí hộ tịch do đó việc tiếp tục áp dụng các Nghị quyết đã ban hành không còn phù hợp trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.

Kỳ họp thứ hai (kỳ họp chuyên đề) HĐND tỉnh Tuyên Quang khoá XX đã thông qua nghị quyết quy định mức thu, chế độ thu, nộp, miễn lệ phí hộ tịch trên địa bàn tỉnh.

Từ căn cứ pháp lý và thực tiễn đó, ngày 22/4/2026, tại kỳ họp thứ hai (kỳ họp chuyên đề), Hội đồng nhân dân tỉnh Tuyên Quang đã ban hành Nghị quyết số 08/2026/NQ-HĐND ngày 22/4/2026 của HĐND tỉnh Tuyên Quang Quy định mức thu, chế độ thu, nộp, miễn lệ phí hộ tịch trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang; nghị quyết có hiệu lực từ ngày 02/5/2026.

Nghị quyết gồm 06 điều, quy định về: Phạm vi điều chỉnh; đối tượng áp dụng; đối tượng miễn lệ phí; chế độ thu, nộp lệ phí; 08 nội dung và mức thu lệ phí áp dụng đối với việc đăng ký hộ tịch của công dân Việt Nam cư trú ở trong nước; 07 nội dung và mức thu lệ phí áp dụng đối với việc đăng ký hộ tịch có yếu tố nước ngoài; mức thu khi thực hiện thủ tục hành chính thông qua dịch vụ công trực tuyến…

Nghị quyết được xây dựng theo đúng quy trình về xây dựng nghị quyết quy phạm pháp luật; mức thu lệ phí được xác định theo nguyên tắc quy định tại Điều 9 Luật phí và lệ phí; kế thừa mức thu lệ phí hộ tịch đã được quy định tại các nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh Tuyên Quang và tỉnh Hà Giang (trước hợp nhất); áp dụng mức thu có lợi cho người dân; phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Các trường hợp miễn lệ phí hộ tích được rà soát đúng quy định tại Luật Hộ tịch, Luật Phí và lệ phí, Thông tư số 85/2019/TT-BTC ngày 29/11/2019 của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Qua quá trình triển khai, số lượng việc hộ tịch thuộc diện không thu lệ phí (được miễn) và được giảm lệ phí chiếm tỷ lệ cao, góp phần bảo đảm chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ các đối tượng yếu thế, đồng bào dân tộc thiểu số, người dân sinh sống tại các khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, khu vực biên giới. Điều này thể hiện rõ tính nhân văn, hợp lý của mức thu lệ phí đã, đang và tiếp tục được áp dụng.

Khoản 3 Điều 3 nghị quyết quy định: “Mức thu lệ phí hộ tịch khi thực hiện thủ tục hành chính thông qua dịch vụ công trực tuyến bằng 50% (năm mươi phần trăm) mức thu lệ phí hộ tịch khi nộp hồ sơ trực tiếp”. Nội dung này được xây dựng trên cơ sở kế thừa quy định về mức thu lệ phí hộ tịch trực tuyến tại các nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh Tuyên Quang và tỉnh Hà Giang (trước hợp nhất) đã ban hành; tạo điều kiện thuận lợi, khuyến khích người dân thực hiện các thủ tục hành chính về hộ tịch trên môi trường điện tử; bảo đảm phù hợp giữa yêu cầu quản lý của nhà nước và khả năng đóng góp của người nộp lệ phí hộ tịch, đồng thời tạo sự ổn định, thống nhất trong quá trình tổ chức thực hiện.

Việc ban hành nghị quyết quy định mức thu, chế độ thu, nộp, miễn lệ phí hộ tịch trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang để thực hiện thống nhất trên địa bàn tỉnh theo đúng thẩm quyền được giao; kịp thời xử lý các nghị quyết quy phạm pháp luật không còn phù hợp do chịu sự tác động của việc sắp xếp đơn vị hành chính; phù hợp thực tiễn của địa phương, bảo đảm không phát sinh khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện tại cơ sở./.