Việc triển khai Kế hoạch có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm hệ thống pháp luật được cập nhật, thống nhất, chính xác, thuận tiện trong tra cứu và áp dụng, nhất là trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương và đơn vị hành chính có nhiều thay đổi sau sắp xếp.

Kịp thời triển khai các quy định mới về hợp nhất văn bản

Ngày 10/6/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI thông qua Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16 Sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật. Ngày 30/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 250/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết về kỹ thuật trình bày văn bản hợp nhất.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật tại Phiên họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16 và Nghị định số 250/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, với nhiều quy định mới nhằm nâng cao trách nhiệm và chất lượng công tác hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật.

Để bảo đảm các quy định mới được triển khai kịp thời, thống nhất và hiệu quả, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương xác định cụ thể nhiệm vụ, tiến độ, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp và trách nhiệm của người đứng đầu. Đây là yêu cầu có ý nghĩa thiết thực đối với chính quyền địa phương sau sắp xếp đơn vị hành chính, khi hệ thống văn bản do các đơn vị hành chính trước đây ban hành cần được rà soát, xác định phạm vi hiệu lực và tổ chức hợp nhất phù hợp với mô hình, địa giới và tổ chức chính quyền mới.

HĐND, UBND các cấp nâng cao trách nhiệm trong triển khai

Kế hoạch của Thủ tướng Chính phủ xác định việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của HĐND các cấp, UBND các cấp là một trong những mục tiêu quan trọng.

Đối với địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm chủ động, tích cực triển khai Kế hoạch trong phạm vi quản lý; bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng, hiệu quả, tiết kiệm, tránh hình thức, lãng phí.

Căn cứ Kế hoạch của Thủ tướng Chính phủ và tình hình thực tế, địa phương có thể xây dựng kế hoạch riêng để triển khai thi hành Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16 và Nghị định số 250/2026/NĐ-CP.

Trong quá trình thực hiện, UBND cấp tỉnh phải bảo đảm nguồn lực về nhân lực, kinh phí và các điều kiện cần thiết; đồng thời chủ động theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, hướng dẫn và kịp thời phản ánh khó khăn, vướng mắc về Bộ Tư pháp để được hướng dẫn, giải quyết theo thẩm quyền.

Vai trò của Thường trực HĐND và Chủ tịch UBND cấp tỉnh sau sắp xếp

Một nội dung quan trọng đối với địa phương sau sắp xếp đơn vị hành chính là quy định về rà soát, hợp nhất các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành trước ngày 01/7/2026 và đang còn hiệu lực.

Sở Tư pháp tổ chức Hội nghị tập huấn, hướng dẫn, trao đổi, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ngày 16/6/2026.

Theo Kế hoạch, đối với nhóm văn bản thuộc khoản 4 Điều 2 Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16, căn cứ điều kiện thực tế của địa phương, Thường trực HĐND, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định và tổ chức thực hiện việc hợp nhất văn bản; xác định thời hạn hoàn thành và thông tin tình hình, kết quả thực hiện đến Bộ Tư pháp.

Quy định này đặt ra yêu cầu chủ động rà soát hệ thống văn bản ở địa phương, đặc biệt là những văn bản được ban hành trước thời điểm sắp xếp nhưng vẫn còn hiệu lực. Việc rà soát, hợp nhất phải bảo đảm phản ánh đúng nội dung pháp luật hiện hành, tránh tình trạng văn bản khó tra cứu, chồng chéo hoặc gây lúng túng trong tổ chức thực hiện tại địa bàn mới.

Đối với HĐND, Thường trực HĐND cấp tỉnh cần quan tâm thực hiện trách nhiệm được giao, phối hợp với UBND và các cơ quan chuyên môn trong rà soát, xác định những văn bản thuộc phạm vi cần hợp nhất; đồng thời bảo đảm việc tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương sau sắp xếp.

Cấp xã được xác định là một bộ phận trực tiếp thực hiện

Các bộ, ngành, địa phương có trách nhiệm tổ chức tập huấn về công tác hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật và kỹ thuật hợp nhất cho cán bộ, công chức làm công tác này tại cơ quan, địa phương mình, bao gồm cả cấp tỉnh và cấp xã. Việc hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ phải được thực hiện đối với cán bộ, công chức làm công tác hợp nhất văn bản tại địa phương, bao gồm cả cấp xã. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng trong bối cảnh tổ chức lại đơn vị hành chính. Sau sắp xếp, cấp xã là nơi trực tiếp tổ chức thực hiện nhiều chính sách, pháp luật trên địa bàn; do đó cán bộ, công chức cấp xã cần được tiếp cận đầy đủ với hệ thống văn bản đã được rà soát, hợp nhất và cập nhật, bảo đảm áp dụng thống nhất, đúng quy định.

UBND xã Tân An tham gia Hội nghị trực tuyến toàn quốc tập huấn nghiệp vụ kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa và xử lý văn bản quy phạm pháp luật do Bộ Tư pháp tổ chức ngày 30/6/2026.

UBND cấp tỉnh cần chủ động tổ chức hoặc chỉ đạo tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ cho cấp xã; đồng thời phân công cơ quan chuyên môn hỗ trợ, giải đáp những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện.

Thường xuyên rà soát, xử lý sai sót trong văn bản hợp nhất

Kế hoạch yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tuân thủ nghiêm quy định về thời hạn hoàn thành việc hợp nhất và ký xác thực văn bản hợp nhất, bảo đảm chính xác cả về nội dung và kỹ thuật.

Đối với các văn bản do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền ở Trung ương ban hành đang còn hiệu lực nhưng chưa được hợp nhất và đã hết thời hạn hợp nhất, phải thực hiện rà soát, hoàn thành việc hợp nhất. Việc ký xác thực phải hoàn thành chậm nhất ngày 30/9/2026; danh mục văn bản và kết quả thực hiện gửi Bộ Tư pháp chậm nhất ngày 15/10/2026.

Đối với địa phương, thời hạn hợp nhất nhóm văn bản thuộc khoản 4 Điều 2 Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16 được xác định theo kế hoạch của cơ quan chủ trì.

Bên cạnh đó, cơ quan, người có thẩm quyền ký xác thực văn bản hợp nhất tại địa phương phải kịp thời xử lý sai sót khi phát hiện hoặc khi nhận được kiến nghị.

Tăng cường kiểm tra, hướng dẫn từ tỉnh đến xã

Kế hoạch yêu cầu thực hiện thường xuyên việc theo dõi, đôn đốc, kiểm tra công tác hợp nhất văn bản. Ở cấp Trung ương, Bộ Tư pháp theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc hợp nhất tại các bộ, ngành, địa phương. Ở địa phương, các bộ, ngành, địa phương thực hiện theo dõi, đôn đốc, kiểm tra đối với tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý, bao gồm cả cấp tỉnh và cấp xã.

Đối với chính quyền địa phương sau sắp xếp, việc kiểm tra cần gắn với yêu cầu bảo đảm tính thống nhất trong toàn địa bàn mới; kịp thời phát hiện những văn bản còn thiếu, chưa được hợp nhất hoặc có nội dung cần sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới. Qua đó, góp phần bảo đảm cơ sở pháp lý phục vụ hoạt động quản lý nhà nước và tổ chức thi hành pháp luật không bị gián đoạn trong quá trình chuyển đổi mô hình, địa giới và tổ chức bộ máy.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hợp nhất văn bản

Kế hoạch đặt ra yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong công tác hợp nhất văn bản. Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng, hoàn thiện và vận hành Nền tảng số Pháp luật Việt Nam, trong đó có các phân hệ, phần mềm và ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ công tác hợp nhất văn bản, hướng tới bảo đảm việc thực hiện nhanh chóng, thuận tiện và chính xác.

Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa hệ thống phát hành văn bản điện tử, Công báo điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật cũng được chú trọng, nhằm bảo đảm dữ liệu pháp luật được cập nhật đầy đủ, kịp thời, chính xác và an toàn trên môi trường điện tử. Đối với địa phương, đây là cơ sở quan trọng để từng bước hình thành phương thức quản lý, khai thác và sử dụng văn bản pháp luật thống nhất trên môi trường số, phục vụ hiệu quả hoạt động của HĐND, UBND và đội ngũ cán bộ, công chức từ cấp tỉnh đến cấp xã.

Bảo đảm nguồn lực và thực hiện nghiêm túc, hiệu quả

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động triển khai Kế hoạch theo nhiệm vụ được phân công; bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả, tiết kiệm, tránh hình thức, lãng phí. Các bộ, ngành, địa phương có trách nhiệm bố trí đầy đủ nhân lực, kinh phí và các điều kiện cần thiết để thực hiện công tác hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật. Đối với các địa phương sau sắp xếp đơn vị hành chính, việc triển khai Kế hoạch được xác định là một nhiệm vụ góp phần hoàn thiện nền tảng pháp lý cho hoạt động của chính quyền địa phương mới. HĐND, UBND cấp tỉnh và cấp xã cần chủ động rà soát, cập nhật, hợp nhất và khai thác hiệu quả hệ thống văn bản thuộc phạm vi quản lý; tăng cường phối hợp, hướng dẫn, kiểm tra và bảo đảm cán bộ, công chức được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng cần thiết.

Việc thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ theo Quyết định số 1418/QĐ-TTg sẽ góp phần xây dựng hệ thống pháp luật địa phương thống nhất, minh bạch, dễ tiếp cận, dễ tra cứu và áp dụng; đồng thời bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước, tổ chức thi hành pháp luật được liên tục, thông suốt, hiệu quả trong giai đoạn mới.