Phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp và môi trường. Ảnh minh họa.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng trở nên cấp thiết, công nghiệp sinh học được xác định là lĩnh vực có vai trò đặc biệt quan trọng. Việc ứng dụng các thành tựu của công nghệ sinh học vào sản xuất nông nghiệp, bảo vệ môi trường không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn góp phần giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, hướng tới xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại và có giá trị gia tăng cao.

Mục tiêu tổng quát Kế hoạch đề ra là phát triển công nghiệp sinh học trở thành lĩnh vực có vai trò nền tảng, dẫn dắt đổi mới mô hình tăng trưởng ngành nông nghiệp và môi trường dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; làm chủ các công nghệ lõi, công nghệ chiến lược; phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp và sản phẩm công nghệ sinh học có sức cạnh tranh cao; góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, bảo đảm tự chủ về công nghệ, tăng cường quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, giai đoạn 2026-2030, Kế hoạch tập trung vào nhiều nhiệm vụ trọng tâm như nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các công nghệ sinh học tiên tiến; tạo ra các giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản thế hệ mới; phát triển vắc-xin, chế phẩm sinh học, phân bón hữu cơ vi sinh, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, công nghệ xử lý môi trường và bảo quản, chế biến nông sản sau thu hoạch. Đồng thời, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng các phòng thí nghiệm trọng điểm đạt chuẩn quốc tế, hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ.

Một điểm nhấn quan trọng của Kế hoạch là khuyến khích doanh nghiệp trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực công nghiệp sinh học. Nhà nước sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, sản xuất, thương mại hóa các sản phẩm công nghệ sinh học; thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp với các viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức khoa học - công nghệ, hình thành chuỗi giá trị từ nghiên cứu đến sản xuất và thị trường.

Đối với các địa phương, Kế hoạch mở ra nhiều cơ hội để phát huy tiềm năng, lợi thế về nông nghiệp, lâm nghiệp và tài nguyên sinh học. Việc ứng dụng công nghệ sinh học vào chọn tạo giống cây trồng, vật nuôi có năng suất, chất lượng cao; phát triển nông nghiệp hữu cơ; xử lý chất thải trong sản xuất; bảo vệ đa dạng sinh học; chế biến sâu nông, lâm sản... sẽ góp phần nâng cao giá trị sản xuất, tăng thu nhập cho người dân và phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.

Đối với tỉnh Tuyên Quang, địa phương có thế mạnh về nông nghiệp, lâm nghiệp và dược liệu, việc triển khai hiệu quả Kế hoạch sẽ tạo điều kiện thuận lợi để đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sinh học trong phát triển các vùng sản xuất hàng hóa tập trung; bảo tồn và phát triển nguồn gen quý; nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc sản; phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững; đồng thời tăng cường ứng dụng các giải pháp sinh học trong xử lý môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Để Kế hoạch đi vào cuộc sống, cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp, các cơ sở nghiên cứu, trường đại học và người dân. Công tác tuyên truyền cần được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của công nghiệp sinh học trong phát triển kinh tế - xã hội; khuyến khích đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và nhân rộng các mô hình ứng dụng hiệu quả.

Việc Thủ tướng Chính phủ quyết định phê duyệt Kế hoạch phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp và môi trường không chỉ thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mà còn mở ra hướng phát triển mới cho ngành nông nghiệp và môi trường theo hướng hiện đại, xanh, tuần hoàn và bền vững. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam, bảo đảm an ninh lương thực, bảo vệ môi trường và đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới./