Không để đường đến trường trở thành hành trình hiểm nguy

Từ phản ánh học sinh tại xã Mường Hoa, tỉnh Phú Thọ phải vượt lòng hồ bằng thuyền để đến trường, Văn phòng Chính phủ đã truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn cho học sinh.

Điểm cốt lõi của chỉ đạo không chỉ là xử lý một tình huống cụ thể, mà thể hiện yêu cầu nhất quán: không để điều kiện giao thông trở thành rào cản đối với quyền được học tập của trẻ em; càng không để học sinh phải đánh đổi sự an toàn, tính mạng để đến trường.

Không để điều kiện giao thông trở thành rào cản đối với quyền được học tập của trẻ em.

Văn bản yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, triển khai ngay các biện pháp bảo đảm an toàn tuyệt đối cho các em học sinh ở các điểm trường phải vượt sông, suối, lòng hồ đến trường bằng đò, thuyền, bè, mảng và các phương tiện khác; các tuyến đường đến trường phải đi qua cầu treo, cầu tạm, ngầm tràn hoặc có nguy cơ sạt lở, lũ quét, chia cắt trong mùa mưa bão; phương tiện đưa đón phải bảo đảm điều kiện an toàn kỹ thuật theo quy định, người điều khiển phương tiện có chuyên môn phù hợp, trang bị đầy đủ áo phao và dụng cụ nổi cứu sinh; quy định cụ thể điều kiện thời tiết, mực nước phải tạm dừng việc đưa đón; không để học sinh tự ý vượt sông, suối, lòng hồ; bố trí lực lượng hướng dẫn, hỗ trợ đưa đón tại các vị trí xung yếu.

Những yêu cầu cụ thể đó cho thấy một cách tiếp cận rõ ràng: bảo đảm an toàn cho học sinh phải được thực hiện tại từng điểm trường, từng tuyến đường, từng cây cầu, từng phương tiện đưa đón, bằng những giải pháp cụ thể và có thể kiểm chứng.

Với Tuyên Quang, yêu cầu càng cấp thiết

Là tỉnh miền núi, địa bàn rộng, nhiều khu vực vùng cao, vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Tuyên Quang còn những nơi giao thông bị chia cắt bởi sông, suối, địa hình dốc và các khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét. Trong mùa mưa bão, những yếu tố này có thể tác động trực tiếp đến việc đi lại, học tập và an toàn của học sinh.

Vì vậy, thực hiện Công văn số 9322/VPCP-KGVX cần được xác định không chỉ là nhiệm vụ bảo đảm an toàn giao thông, mà còn là một nội dung quan trọng trong bảo đảm quyền trẻ em, an sinh xã hội và nâng cao chất lượng giáo dục vùng khó khăn.

Cầu dân sinh Bảo Sơn tại thôn Xuân Minh, Xã Thông Nguyên.

Mỗi tuyến đường đến trường an toàn hơn là một bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng. Một cây cầu được đầu tư đúng chỗ, một điểm sạt lở được xử lý kịp thời không chỉ giúp học sinh đến trường an toàn mà còn phục vụ đi lại, sản xuất và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của người dân.

Trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu này càng đòi hỏi chính quyền cấp xã phải nắm chắc địa bàn, nhận diện đúng nguy cơ và xử lý từ sớm, từ xa. Không thể chờ xảy ra tai nạn mới xác định trách nhiệm; không để những điểm mất an toàn tồn tại qua nhiều mùa mưa bão mà chưa có phương án xử lý.

Rà soát thực chất, ưu tiên đúng điểm nghẽn

Để chỉ đạo đi vào cuộc sống, việc rà soát phải được thực hiện thực chất, cụ thể, có địa chỉ và có thứ tự ưu tiên; không dừng ở việc thống kê hiện trạng mà phải xác định rõ những công trình, vị trí đang trực tiếp cản trở việc đi lại, học tập và sinh hoạt của người dân, nhất là học sinh ở vùng cao, vùng khó khăn.

Theo đó, Văn bản nêu rõ: Tập trung rà soát tổng thể các công trình cầu, đường trên địa bàn, chủ động bố trí, lồng ghép các nguồn lực từ ngân sách nhà nước và huy động các nguồn lực xã hội để khẩn trương đầu tư xây dựng các công trình cầu, đường, nhất là tại các vị trí cấp thiết, trọng yếu phục vụ việc đi lại của các em học sinh và các nhu cầu dân sinh bảo đảm an ninh, an toàn; không để học sinh phải nghỉ học, bỏ học vì điều kiện giao thông, đi lại khó khăn.

Một nền giáo dục công bằng không chỉ được đo bằng trường lớp, phòng học hay thiết bị dạy học, mà còn được thể hiện ở việc mọi trẻ em, dù ở trung tâm hay vùng cao, đều có cơ hội đến trường trong điều kiện an toàn.

Đối với học sinh vùng sâu, vùng xa, nếu mỗi ngày phải qua một con suối, cây cầu tạm, đoạn đường có nguy cơ sạt lở hoặc lòng hồ bằng phương tiện không bảo đảm an toàn, thì khoảng cách địa lý có thể trở thành rào cản đối với chuyên cần, duy trì sĩ số và chất lượng học tập.

Vì vậy, yêu cầu không để học sinh phải nghỉ học, bỏ học vì điều kiện giao thông, đi lại khó khăn cần được đặt trong tổng thể chính sách phát triển giáo dục vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đầu tư trường lớp cần gắn với đầu tư hạ tầng giao thông và các điều kiện thiết yếu; nơi còn nhiều khó khăn phải được ưu tiên, bảo đảm hiệu quả và bền vững.

Không để học sinh phải nghỉ học, bỏ học vì điều kiện giao thông, đi lại khó khăn.

Từ chỉ đạo đến hành động và giám sát đến cùng

Điều quan trọng nhất sau chỉ đạo là biến yêu cầu thành những việc cụ thể, rõ trách nhiệm và có kết quả kiểm chứng: một danh mục điểm nguy hiểm được rà soát đầy đủ; một phương án đưa đón được phân công rõ người, rõ việc; một quy định cụ thể về điều kiện dừng qua sông, suối; một điểm sạt lở được xử lý; một cây cầu tạm được thay thế bằng công trình an toàn.

Đây cũng là nội dung cần được tăng cường giám sát. Hội đồng nhân dân các cấp, cơ quan chuyên môn, nhà trường, gia đình và cộng đồng cần cùng tham gia phát hiện bất cập, phản ánh kịp thời những điểm mất an toàn và theo dõi việc khắc phục. Giám sát không chỉ để biết nơi nào còn khó khăn, mà quan trọng hơn là thúc đẩy khắc phục đến cùng những nguy cơ đã được nhận diện.

Không để học sinh nghỉ học vì đường xa; càng không để các em đánh đổi sự an toàn để được đến trường. Bảo đảm một hành trình an toàn đến trường hôm nay chính là đầu tư cho nguồn nhân lực và tương lai bền vững của Tuyên Quang ngày mai./.