An toàn thực phẩm trong trường học liên quan trực tiếp đến sức khỏe, sự phát triển thể chất, trí tuệ của học sinh và chất lượng giáo dục. Những năm qua, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại các cơ sở giáo dục đã được quan tâm, song tại một số nơi vẫn còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn từ nguồn nguyên liệu, quá trình chế biến, bảo quản thực phẩm và hoạt động của bếp ăn tập thể, căng tin trường học. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải kiểm soát chặt chẽ toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm, từ khâu sản xuất, vận chuyển, giao nhận đến chế biến và sử dụng.
Học sinh ăn bán trú ở Trường PTDT Bán trú Tiểu học &THCS Lạc Nông, xã Bắc Mê. Ảnh Thành Nhân.
Theo chỉ đạo của UBND tỉnh, các cơ quan, đơn vị, địa phương phải tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm; xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu. Công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục phải được thực hiện thường xuyên, thực chất, không mang tính thời điểm hoặc chỉ tập trung khi có vụ việc xảy ra.
Ngành Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn các cơ sở giáo dục rà soát toàn diện điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể, nhà ăn, căng tin và các điểm tổ chức ăn bán trú, nội trú. Việc lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm, nguyên liệu, suất ăn phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định; ưu tiên các cơ sở có đầy đủ hồ sơ pháp lý, nguồn gốc sản phẩm rõ ràng và năng lực cung ứng ổn định.
Các cơ sở giáo dục phải ký hợp đồng chặt chẽ với đơn vị cung cấp thực phẩm; kiểm soát hóa đơn, chứng từ, nguồn gốc nguyên liệu; thực hiện nghiêm việc kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn và vệ sinh dụng cụ, khu vực chế biến. Thực đơn, nguồn thực phẩm và hình ảnh suất ăn hằng ngày cần được công khai bằng hình thức phù hợp để phụ huynh, học sinh và các tổ chức liên quan cùng theo dõi, giám sát.
Hiệu trưởng, người đứng đầu cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm trực tiếp về công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại đơn vị. Không sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, hết hạn sử dụng hoặc không đáp ứng yêu cầu về chất lượng. Người trực tiếp chế biến, phục vụ ăn uống phải được kiểm tra sức khỏe, tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm và thực hành đúng quy trình vệ sinh trong quá trình làm việc.
Ngành Y tế tăng cường hướng dẫn chuyên môn, kiểm tra, giám sát nguy cơ mất an toàn thực phẩm; phối hợp kiểm tra đột xuất đối với các bếp ăn tập thể, căng tin và cơ sở cung cấp suất ăn cho trường học. Đồng thời, củng cố phương án tiếp nhận, cấp cứu và điều trị, bảo đảm sẵn sàng xử lý kịp thời khi xảy ra ngộ độc thực phẩm hoặc sự cố liên quan đến bữa ăn học đường.
Mô hình “Vườn rau dinh dưỡng” của Trường Mầm non Pố Lồ, xã Thàng Tín. Ảnh Thành Nhân.
Các cơ quan quản lý nông nghiệp, công thương và lực lượng chức năng tăng cường kiểm soát hoạt động sản xuất, kinh doanh, vận chuyển thực phẩm; kịp thời phát hiện thực phẩm giả, thực phẩm nhập lậu, không rõ nguồn gốc hoặc không bảo đảm chất lượng. Việc kiểm tra cần tập trung cả vào các cơ sở cung cấp nguyên liệu, suất ăn cho trường học và các điểm kinh doanh thực phẩm xung quanh khu vực trường học.
UBND các xã, phường chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn; thường xuyên kiểm tra các cơ sở giáo dục, cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh và cung cấp thực phẩm. Khi phát hiện vi phạm phải xử lý nghiêm theo quy định, công khai kết quả xử lý; không để cơ sở không đủ điều kiện tiếp tục cung cấp thực phẩm cho học sinh.
Cùng với công tác kiểm tra, giám sát, UBND tỉnh yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức về lựa chọn, bảo quản và sử dụng thực phẩm an toàn. Nội dung tuyên truyền cần thiết thực, dễ hiểu, phù hợp với từng độ tuổi; gắn giáo dục kiến thức an toàn thực phẩm với hình thành thói quen ăn uống khoa học, giữ gìn vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường trường học.
Nhà trường cần phát huy vai trò của ban đại diện cha mẹ học sinh trong giám sát quá trình lựa chọn nhà cung cấp, giao nhận thực phẩm, chế biến và tổ chức bữa ăn. Sự tham gia có trách nhiệm của phụ huynh vừa góp phần tăng tính công khai, minh bạch, vừa củng cố niềm tin đối với chất lượng bữa ăn bán trú, nội trú. Tuy nhiên, việc tham gia giám sát phải đúng chức năng, phối hợp chặt chẽ với nhà trường, không làm thay trách nhiệm quản lý của cơ sở giáo dục và cơ quan nhà nước.
Việc UBND tỉnh chỉ đạo tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục thể hiện sự quan tâm sâu sắc đối với sức khỏe và sự phát triển toàn diện của học sinh. Đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành Giáo dục hay ngành Y tế mà là trách nhiệm chung của chính quyền, nhà trường, gia đình, đơn vị cung cấp thực phẩm và toàn xã hội.
Đồng hành với UBND tỉnh trong quá trình tổ chức thực hiện, HĐND các cấp cần tăng cường giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục; chú trọng trách nhiệm của cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và người đứng đầu nhà trường. Qua giám sát, kịp thời kiến nghị khắc phục hạn chế, xử lý vi phạm; đồng thời xem xét, quyết định nguồn lực phù hợp để cải thiện bếp ăn, nước sạch, vệ sinh môi trường, góp phần bảo đảm bữa ăn học đường an toàn, chất lượng và minh bạch.Sự đồng hành, giám sát của HĐND các cấp sẽ góp phần đưa chỉ đạo của Chính phủ và UBND tỉnh đi vào thực chất; bảo đảm mỗi chính sách, nguồn lực dành cho bữa ăn học đường được thực hiện đúng mục tiêu, công khai, hiệu quả và vì sức khỏe, sự phát triển toàn diện của học sinh./.
