Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang dự phiên họp ngày 13-11.

Góp ý dự án Luật Bưu chính (sửa đổi), ĐBQH Lý Thị Lan cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật; đồng thời thảo luận thêm một nội dung về trách nhiệm của doanh nghiệp được chỉ định khi việc cung cấp dịch vụ bưu chính phổ cập không đáp ứng yêu cầu, liên quan trực tiếp đến điểm a khoản 2 Điều 35 của dự thảo Luật.

Theo khoản 10 Điều 3, mạng bưu chính phải bảo đảm khả năng cung cấp dịch vụ đến từng địa chỉ. Khoản 1 Điều 28 yêu cầu người dân được tiếp cận và sử dụng dịch vụ bưu chính phổ cập thuận tiện trên phạm vi toàn quốc.

Trong khi đó, điểm a khoản 2 Điều 35 quy định doanh nghiệp được chỉ định có nghĩa vụ duy trì, vận hành mạng bưu chính công cộng, bảo đảm cung cấp liên tục dịch vụ bưu chính công ích; điểm e quy định trách nhiệm quản lý chất lượng dịch vụ theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Đại biểu cho rằng các quy định này đã xác định được nghĩa vụ của doanh nghiệp, nhưng chưa thể hiện rõ trách nhiệm khắc phục trong trường hợp việc cung cấp dịch vụ tại một địa bàn không đáp ứng yêu cầu.

Từ thực tiễn tỉnh Tuyên Quang, đại biểu thấy đây là vấn đề cần được quan tâm.

ĐBQH Lý Thị Lan thảo luận.

Sau khi hợp nhất tỉnh và sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, nhiều xã có phạm vi quản lý rộng, các thôn, bản nằm cách xa trung tâm. Việc duy trì điểm phục vụ bưu chính tại trung tâm xã là cần thiết, nhưng khả năng phục vụ người dân còn phụ thuộc vào việc tổ chức tuyến thu gom, phát và phương thức chuyển phát đến từng khu vực dân cư.

Có thể xảy ra trường hợp một xã đã được bố trí đủ số điểm phục vụ theo quy định, nhưng một số khu vực dân cư vẫn không được phục vụ đúng tần suất hoặc thời gian chuyển phát.

Vấn đề đặt ra là, khi qua kiểm tra phát hiện việc cung cấp dịch vụ chưa đáp ứng yêu cầu thì doanh nghiệp phải khắc phục như thế nào? Có trách nhiệm điều chỉnh tuyến phát, lịch trình thu gom hoặc phương thức phục vụ hay không? Thời hạn khắc phục được xác định ra sao và cơ quan nào kiểm tra kết quả thực hiện?

Theo đại biểu, việc giảm trừ kinh phí mới giải quyết trách nhiệm tài chính của doanh nghiệp đối với Nhà nước, còn quyền lợi của người dân tại địa bàn chưa được phục vụ đúng yêu cầu vẫn cần được bảo đảm.

Nếu doanh nghiệp chỉ bị giảm trừ kinh phí mà không có trách nhiệm điều chỉnh phương án phục vụ, thì những hạn chế tại địa bàn đó vẫn có thể tiếp diễn. Đặc biệt, đối với vùng miền núi, biên giới, nơi người dân ít có khả năng lựa chọn doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thay thế, việc chậm khắc phục sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận dịch vụ bưu chính phổ cập.

Đại biểu cho rằng, khi Nhà nước đã xác định nghĩa vụ cung cấp dịch vụ phổ cập và có cơ chế hỗ trợ duy trì mạng lưới thì cũng cần xác định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc khắc phục những trường hợp không đáp ứng yêu cầu. Việc này cần gắn với kết quả phục vụ thực tế, có thời hạn thực hiện và có cơ chế kiểm tra, giám sát.

Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung tại điểm a khoản 2 Điều 35, theo hướng: “Duy trì, vận hành mạng bưu chính công cộng, bảo đảm cung cấp liên tục dịch vụ bưu chính công ích trên phạm vi toàn quốc; trường hợp việc cung cấp dịch vụ bưu chính phổ cập không đáp ứng yêu cầu về phạm vi, tần suất hoặc chất lượng theo quy định, doanh nghiệp bưu chính được chỉ định có trách nhiệm xác định nguyên nhân, kịp thời điều chỉnh tuyến thu gom, phát hoặc phương thức phục vụ phù hợp, thực hiện biện pháp khắc phục và báo cáo kết quả với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.”

Đồng thời, đề nghị giao Chính phủ quy định cụ thể thời hạn khắc phục, phương thức kiểm tra kết quả thực hiện và cách xử lý phù hợp đối với các trường hợp bất khả kháng như thiên tai, sạt lở, giao thông bị chia cắt.

ĐBQH Ma Thị Thúy thảo luận.

* Chiều 13-11, thảo luận tại Tổ 14 (gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang và Đắk Lắk) về dự thảo Luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi); Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh.

Thảo luận về dự thảo Luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi), ĐBQH Ma Thị Thúy tán thành sự cần thiết hợp nhất Bộ luật Hàng hải Việt Nam và Luật Giao thông đường thủy nội địa. Theo đại biểu, việc thống nhất hai lĩnh vực trong một bộ luật phải giải quyết được vướng mắc tại nơi hai phương thức vận tải kết nối, đồng thời bảo đảm an toàn, giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Về phạm vi tiếp nhận tàu nước ngoài tại cảng thủy nội địa, đại biểu chỉ ra khoản 6 Điều 17 dự thảo chỉ nêu tàu sông và tàu biển Việt Nam, trong khi Điều 270 vẫn quy định nghĩa vụ an ninh của cảng thủy nội địa tiếp nhận tàu thuyền nước ngoài. Theo báo cáo của Chính phủ, có 5 trong số 260 cảng thủy nội địa đang tiếp nhận tàu biển nước ngoài. Đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế tiếp nhận có điều kiện, trong đó cơ quan có thẩm quyền công bố cụ thể loại tàu, cỡ tàu và phạm vi tiếp nhận của từng cảng; đồng thời sửa đồng bộ Điều 270, khoản 2 Điều 318 để các cảng có thời gian đáp ứng điều kiện mới.

Về cơ chế để lại một phần số thu phí hàng hải tại khoản 2 Điều 261, theo đại biểu, nhu cầu đào tạo, hiện đại hóa cần được tính theo nhiệm vụ, dự toán và kết quả phải đạt. Nếu gắn trực tiếp nguồn chi với số thu phí, cơ quan soạn thảo phải làm rõ khoản phí nào được để lại, dự kiến bao nhiêu và tác động thế nào đến thu ngân sách. Vì vậy, đại biểu đề nghị bỏ khoản 2 Điều 261, sửa khoản 1 theo pháp luật về phí và lệ phí, sửa điểm b khoản 5 Điều 315 cho thống nhất.

Về dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải tại khoản 5 Điều 266, dự thảo dành 5 dịch vụ, trong đó có hoa tiêu hàng hải, cho doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Đại biểu thống nhất với báo cáo thẩm tra về việc cần đánh giá thêm bốn dịch vụ còn lại, đề nghị chỉ áp dụng giới hạn sở hữu đối với phần việc Nhà nước cần trực tiếp kiểm soát. Có thể xem xét trước hai nhóm nhiệm vụ là vận hành báo hiệu trên luồng công cộng và thông tin duyên hải phục vụ báo nạn, cấp cứu, an toàn hàng hải. Khoản 5 Điều 318 cũng cần sửa để duy trì cung ứng hoa tiêu liên tục, bảo đảm quyền và nghĩa vụ theo quyết định giao nhiệm vụ hoặc hợp đồng đã có.

ĐBQH Nguyễn Việt Hà thảo luận.

Tham gia thảo luận tại tổ về dự thảo Giao dịch hàng hóa phái sinh, ĐBQH Nguyễn Việt Hà bày tỏ sự nhất trí cao về sự cần thiết ban hành luật. Tuy nhiên, trước tính chất phức tạp của thị trường có sử dụng đòn bẩy, ký quỹ và thanh toán, đại biểu đã chỉ rõ nhiều điểm còn chồng chéo, chưa rõ ràng cần được rà soát, luật hóa chặt chẽ.

Phân tích dự thảo, đại biểu Nguyễn Việt Hà chỉ rõ sự mâu thuẫn giữa Khoản 2 Điều 1 và Điều 46. Trong khi Khoản 2 Điều 1 quy định luật không điều chỉnh các hoạt động liên quan đến chứng khoán, tiền tệ, ngoại hối, vàng và các hoạt động phái sinh khác thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật liên quan, thì Điều 46 lại cho phép tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tham gia cung ứng sản phẩm, thực hiện các giao dịch phòng ngừa rủi ro, nhận và chuyển tiếp lệnh của nhà đầu tư.

Do hoạt động phái sinh của các tổ chức tín dụng hiện chủ yếu nằm ở các thông tư mà chưa có luật điều chỉnh, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát kỹ lưỡng hai điều khoản này. Nếu hoạt động này không thuộc phạm vi điều chỉnh thì cần loại trừ ngay từ đầu; trường hợp thuộc phạm vi điều chỉnh thì phải quy định rõ ràng trong luật để các tổ chức tín dụng không bị vướng mắc khi thực hiện các giao dịch phòng ngừa rủi ro.

Đối với thủ tục chấp thuận liên thông thị trường qua biên giới tại Khoản 2 Điều 39, đại biểu đồng tình với yêu cầu việc thiết lập mới hoặc thay đổi cơ chế liên thông phải được Bộ Công Thương chấp thuận trước khi triển khai nhằm bảo đảm sự kiểm soát của cơ quan quản lý nhà nước.

Tuy vậy, đại biểu đề nghị dự thảo cần giải thích tường minh khái niệm "thay đổi trọng yếu". Nếu để quy định chung chung sẽ dẫn tới việc áp dụng thiếu thống nhất trên thực tế và gây khó khăn trực tiếp cho các thành viên tham gia thị trường.

Đại biểu đặc biệt lưu ý việc dự thảo luật hiện đang giao toàn bộ thẩm quyền quy định về giá, thành viên tham gia và quy chế thanh toán bù trừ cho Sở Giao dịch.

Nhấn mạnh giá tham chiếu và giá thanh toán là căn cứ cốt lõi để xác định lãi, lỗ, vị thế giao dịch cũng như nghĩa vụ ký quỹ và nghĩa vụ thanh toán của các bên, đại biểu kiến nghị phải quy định nguyên tắc xác định giá trong luật và phải có cơ chế kiểm chứng độc lập.

Theo Khoản 3 và Khoản 5 Điều 12 của dự thảo, Sở Giao dịch hàng hóa được trao quyền rất lớn khi vừa xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện hệ thống quy chế điều chỉnh trực tiếp thị trường, vừa có quyền chấp thuận tư cách thành viên.

Dù việc phân quyền này tạo tính chủ động cho thị trường, đại biểu Nguyễn Việt Hà băn khoăn khi đây là những nội dung có tác động rất lớn đến các chủ thể: Quy chế thành viên có thể quyết định việc doanh nghiệp có được tiếp cận thị trường hay không. Quy chế ký quỹ có thể làm thay đổi nhu cầu vốn và khả năng duy trì vị thế của thành viên. Quy chế giới hạn vị thế có thể buộc nhà đầu tư phải giảm hoặc đóng giao dịch…