Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Diễn đàn về hoạt động giám sát
Về phía Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang, dự có đồng chí Lý Thị Lan, Uỷ viên BTV Tỉnh uỷ, Trưởng Đoàn ĐBQH hoạt động chuyên trách khoá XV tỉnh; Phạm Thuý Chinh, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Tài chính của Quốc hội; Tráng A Dương, Uỷ viên chuyên trách Hội đồng dân tộc.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh giám sát là một trong ba chức năng hiến định trọng yếu của Quốc hội, bên cạnh lập pháp và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến động nhanh, phức tạp, khó lường, giám sát phải thực sự là công cụ bảo đảm kỷ cương, minh bạch, hiệu quả trong tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật, đồng thời đóng vai trò cảnh báo sớm, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo nền tảng vững chắc cho công cuộc phát triển quốc gia.
Diễn đàn gồm hai phiên chuyên đề. Phiên thứ nhất với chủ đề “Hoạt động giám sát của Quốc hội góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước” do Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh chủ trì, tập trung thảo luận sâu về vai trò, tác động và hiệu quả của hoạt động giám sát trong lĩnh vực kinh tế - xã hội. Phát biểu tổng quan chuyên đề, đồng chí Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh: hoạt động giám sát đã trở thành kênh tham vấn chính sách quan trọng, góp phần phát hiện điểm nghẽn, thúc đẩy thực thi chính sách, tháo gỡ vướng mắc pháp lý, đồng hành cùng Chính phủ trong điều hành nền kinh tế. Trong thời gian qua, Quốc hội đã tổ chức nhiều chuyên đề giám sát quy mô lớn, có sức lan tỏa như: giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; thị trường bất động sản và nhà ở xã hội; triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia; thực hiện Nghị quyết số 43/2022/QH15 về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Từ thực tiễn đó, nhiều kiến nghị đã được tiếp thu, chính sách được sửa đổi, bổ sung kịp thời, tạo động lực mới cho tăng trưởng.
Các đại biểu tham dự Diễn đàn
Các bài tham luận tại phiên này làm rõ vai trò giám sát trong lĩnh vực ngân sách nhà nước, sử dụng nguồn nhân lực, thực hiện các chủ trương lớn của Đảng trong kinh tế, trong đó nhấn mạnh giám sát không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra mà còn phải chủ động phát hiện vấn đề, định hướng chính sách, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật. Các ý kiến cho rằng, để đáp ứng yêu cầu phát triển mới, công tác giám sát cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ về nội dung, phương thức tổ chức thực hiện, xác định rõ trọng tâm, địa chỉ, trách nhiệm giám sát, đồng thời nâng cao hiệu quả theo dõi, đôn đốc sau giám sát nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu lực của kết luận giám sát.
Phiên chuyên đề thứ hai, với chủ đề “Hoạt động giám sát của Quốc hội góp phần hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật” do Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương chủ trì, tập trung đánh giá sâu sắc vai trò của hoạt động giám sát trong việc nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, cải cách hành chính, tinh gọn bộ máy nhà nước và hoàn thiện chính sách phát triển quốc gia. Phát biểu tổng quan chuyên đề, đồng chí Dương Thanh Bình, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát khẳng định: kết quả giám sát của Quốc hội thời gian qua không chỉ là căn cứ thực tiễn quan trọng cho việc sửa đổi, hoàn thiện pháp luật mà còn góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đảm bảo tính pháp quyền và dân chủ trong đời sống xã hội. Giám sát thực sự trở thành công cụ phát hiện “điểm nghẽn” thể chế, từ đó thúc đẩy sửa đổi, bổ sung, ban hành mới nhiều đạo luật, nghị quyết mang tính chiến lược, tạo đột phá cho phát triển đất nước.
Các tham luận trình bày tại Diễn đàn đã tập trung phân tích hiệu quả của hoạt động giám sát trong các lĩnh vực như: giám sát văn bản quy phạm pháp luật, tổ chức thực thi chính sách, quy hoạch, đầu tư công, đất đai, thị trường vốn, giáo dục, dược phẩm, thị trường vàng và ngoại hối, nhà ở xã hội, quản lý tài nguyên... Trong đó nhấn mạnh vai trò kiến tạo của giám sát trong quá trình hoàn thiện pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và hiệu lực thi hành pháp luật. Các đại biểu cũng thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế trong công tác giám sát hiện nay như: còn phụ thuộc nhiều vào báo cáo, thiếu thông tin thực tiễn đa chiều; một số kết luận, kiến nghị giám sát chưa được thực hiện đầy đủ; tính ràng buộc và trách nhiệm giải trình chưa cao; ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế.
Đại biểu Quốc hội chụp ảnh lưu niệm bên lề hội nghị
Trên cơ sở đó, Diễn đàn đã đề xuất nhiều giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng giám sát, trong đó nhấn mạnh yêu cầu đổi mới toàn diện Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, tăng cường trách nhiệm các chủ thể giám sát, bổ sung nguyên tắc giám sát gắn với hoàn thiện chính sách, pháp luật, áp dụng công nghệ số vào theo dõi, tổng hợp và đánh giá kết quả giám sát, bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả thực thi. Đồng thời, cần phát huy tinh thần đổi mới tư duy giám sát, chuyển mạnh từ tư duy “kiểm tra, phát hiện, xử lý” sang tư duy “đồng hành, kiến tạo và phát triển.
Phát biểu bế mạc Diễn đàn, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định khẳng định: những kết quả thảo luận, tham luận tại Diễn đàn lần này là nguồn thông tin quý giá, góp phần nâng cao chất lượng sửa đổi Luật Hoạt động giám sát, đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ chế giám sát phù hợp với yêu cầu phát triển trong tình hình mới. Quốc hội sẽ tiếp tục lắng nghe, đổi mới, phát huy vai trò trung tâm trong hệ thống chính trị, xứng đáng với niềm tin và kỳ vọng của Nhân dân.
