Sau hợp nhất, tỉnh Tuyên Quang có diện tích trên 13.700 km², quy mô dân số gần 1,9 triệu người và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đặt ra yêu cầu ngày càng cao về năng lực quản trị, điều hành. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định chuyển đổi số toàn diện là một trong những đột phá chiến lược của nhiệm kỳ. Đây là cơ sở quan trọng để Hội đồng nhân dân các cấp đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng mô hình cơ quan dân cử hiện đại, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn. Việc xây dựng Hội đồng nhân dân số không chỉ là xu thế tất yếu, là yêu cầu cấp thiết mà còn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử, đáp ứng yêu cầu phát triển và kỳ vọng của Nhân dân.

Thời gian qua, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh đã đạt nhiều kết quả tích cực. Hệ thống quản lý văn bản điện tử được triển khai đồng bộ; tỷ lệ văn bản điện tử đạt gần 100%; các kỳ họp, phiên họp ngày càng tăng cường sử dụng tài liệu điện tử và ứng dụng nền tảng số trong điều hành, thông tin, tuyên truyền.

Đại biểu HĐND tỉnh sử dụng thiết bị công nghệ thông tin khai thác tài liệu tại kỳ họp HĐND tỉnh.

Đặc biệt, tại Kỳ họp thứ ba Hội đồng nhân dân tỉnh khóa XX, các đại biểu đã xem xét, thông qua 47 nghị quyết với khối lượng tài liệu khoảng 5.000 trang. Điều đó cho thấy số hóa tài liệu và ứng dụng công nghệ số trong hoạt động của đại biểu đã trở thành yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử.

Tuy nhiên, yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới đòi hỏi chuyển đổi số phải được triển khai đồng bộ, toàn diện hơn trong mọi hoạt động của Hội đồng nhân dân, từ quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, giám sát, tiếp xúc cử tri đến công tác quản trị, điều hành.

Nhiệm kỳ 2026 - 2031, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, các nền tảng số và cơ sở dữ liệu phục vụ hoạt động của Hội đồng nhân dân. Đối với tỉnh có địa bàn rộng, 124 đơn vị hành chính cấp xã, việc bảo đảm kết nối thông suốt, xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung về nghị quyết, giám sát, kiến nghị cử tri và các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội sẽ tạo nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử trên môi trường số.

Khi được kết nối đồng bộ với kho dữ liệu dùng chung của tỉnh và chia sẻ liên thông với các cơ quan liên quan, hệ thống dữ liệu này sẽ trở thành nguồn thông tin quan trọng phục vụ hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân. Thông qua đó, đại biểu có thể dễ dàng tra cứu, khai thác thông tin, theo dõi việc thực hiện nghị quyết, đánh giá kết quả triển khai chính sách và nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương.

Hình ảnh hiển thị tỷ lệ biểu quyết điện tử thông qua các dự thảo nghị quyết trình tại kỳ họp HĐND tỉnh.

Trên nền tảng hạ tầng số và dữ liệu số, mục tiêu của nhiệm kỳ mới là từng bước xây dựng mô hình hoạt động số toàn diện trong hệ thống Hội đồng nhân dân tỉnh. Các kỳ họp sẽ tiếp tục được tổ chức theo hướng hiện đại, tăng cường sử dụng tài liệu điện tử, chữ ký số, biểu quyết điện tử và các phần mềm hỗ trợ điều hành. Toàn bộ quy trình từ chuẩn bị kỳ họp, gửi tài liệu, thẩm tra, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo nghị quyết đến lưu trữ hồ sơ cần được số hóa đồng bộ, góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao chất lượng hoạt động.

Song song với đó, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân và Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh cần đẩy mạnh chuyển đổi sang phương thức làm việc số, giảm tối đa việc sử dụng văn bản giấy, nâng cao hiệu quả xử lý công việc, hướng tới mục tiêu xây dựng “Văn phòng không giấy tờ”.

Trong tiến trình xây dựng Hội đồng nhân dân số, giám sát là lĩnh vực có nhiều điều kiện để tạo ra bước đột phá. Với sự hỗ trợ của các cơ sở dữ liệu điện tử và công cụ phân tích số, đại biểu có thể thường xuyên theo dõi tiến độ thực hiện nghị quyết, các dự án đầu tư công, chương trình phát triển kinh tế - xã hội, việc giải quyết kiến nghị của cử tri cũng như kết quả thực hiện các kết luận sau giám sát.

Đối với một địa phương có quy mô lớn, nhiều chương trình phát triển hạ tầng, nông nghiệp, du lịch, an sinh xã hội và vùng đồng bào dân tộc thiểu số như Tuyên Quang, việc ứng dụng dữ liệu số trong giám sát càng có ý nghĩa quan trọng. Dữ liệu được cập nhật thường xuyên sẽ giúp hoạt động giám sát khách quan hơn, kịp thời hơn, thực chất hơn; đồng thời nâng cao khả năng dự báo, phát hiện sớm những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện các chính sách.

Bên cạnh đó, việc xây dựng hệ thống theo dõi thực hiện các kiến nghị sau giám sát trên môi trường điện tử sẽ góp phần nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị; bảo đảm các kiến nghị của Hội đồng nhân dân được thực hiện nghiêm túc và hiệu quả.

Một trong những giá trị quan trọng nhất của chuyển đổi số là tạo điều kiện để người dân tham gia sâu hơn vào hoạt động quản trị địa phương. Trong điều kiện địa bàn rộng, nhiều vùng núi cao và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc ứng dụng các nền tảng số trong tiếp xúc cử tri và tiếp nhận ý kiến Nhân dân là xu hướng tất yếu.

Chuyên mục trực tuyến trả lời và tiếp nhận kiến nghị của cử tri trên Trang thông tin điện tử của Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh (hdndtuyenquang.gov.vn)

Trong nhiệm kỳ tới, cần tiếp tục hoàn thiện các kênh thông tin trực tuyến để tiếp nhận ý kiến, phản ánh, kiến nghị của người dân; nâng cao hiệu quả tương tác trên Cổng thông tin điện tử Hội đồng nhân dân tỉnh; đồng thời nghiên cứu triển khai các hình thức tiếp xúc cử tri trực tuyến phù hợp với điều kiện thực tế.

Thông qua môi trường số, cử tri có thể tiếp cận nhanh chóng các thông tin về hoạt động của Hội đồng nhân dân, theo dõi việc giải quyết kiến nghị, tham gia góp ý đối với các chính sách của địa phương. Đây là giải pháp quan trọng nhằm tăng cường dân chủ, công khai, minh bạch và củng cố mối liên hệ giữa đại biểu với cử tri, Nhân dân.

Tuy nhiên, dù hạ tầng kỹ thuật hiện đại đến đâu, yếu tố quyết định thành công của quá trình chuyển đổi số vẫn là con người. Vì vậy, cùng với đầu tư hạ tầng và công nghệ, cần đặc biệt quan tâm đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho đại biểu Hội đồng nhân dân, cán bộ, công chức tham mưu, phục vụ. Mỗi đại biểu cần được trang bị khả năng khai thác dữ liệu, sử dụng thành thạo các nền tảng số và ứng dụng công nghệ trong thực hiện nhiệm vụ.

Quan trọng hơn, cần xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy đổi mới, năng lực thích ứng với môi trường làm việc số, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền hành chính hiện đại và quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Chuyển đổi số không chỉ là đổi mới công cụ làm việc mà sâu xa hơn là đổi mới phương thức hoạt động của cơ quan dân cử. Xây dựng Hội đồng nhân dân số chính là quá trình xây dựng một nền quản trị hiện đại, minh bạch, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Bước vào nhiệm kỳ 2026 – 2031 với quy mô và vị thế mới sau hợp nhất, tỉnh Tuyên Quang có nhiều điều kiện để xây dựng mô hình Hội đồng nhân dân hiện đại, tiên phong trong ứng dụng công nghệ số. Với quyết tâm đổi mới, sự đồng hành của các cấp, các ngành và sự tham gia tích cực của Nhân dân, Hội đồng nhân dân tỉnh sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, tăng cường hiệu quả giám sát, mở rộng sự tham gia của người dân vào quá trình quản trị, góp phần xây dựng chính quyền số, xã hội số và công dân số.

Đó không chỉ là yêu cầu của hiện tại mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng tỉnh Tuyên Quang phát triển nhanh, bền vững và toàn diện trong giai đoạn mới.