Khu du lịch sinh thái Na Hang - Lâm Bình nằm ở phía Bắc tỉnh Tuyên Quang, có tổng diện tích 15.000 ha trong đó diện tích mặt nước là 8.000 ha.

Sau hợp nhất vào tháng 7 năm 2025, tỉnh Tuyên Quang mới sở hữu diện tích 13.795,5 km² và dân số gần 1,9 triệu người. Tỉnh có vị trí địa lý chiến lược, là vùng đất địa đầu Tổ quốc, nằm ở trung tâm vùng Đông Bắc bộ, đồng thời nằm trên các hành lang kinh tế quan trọng như Hà Nội - Phú Thọ - Tuyên Quang - Hà Giang kết nối Tây Nam Trung Quốc; Hà Nội - Tuyên Quang - Lào Cai gắn với hành lang Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Đây là lợi thế lớn nổi bật để tỉnh có khả năng trở thành trung tâm trung chuyển, gắn kết chặt chẽ với các trung tâm du lịch lớn như Hà Nội, Thái Nguyên, Lào Cai, Cao Bằng, tạo thành mạng lưới du lịch liên hoàn, đa dạng loại hình và sản phẩm. Với vị trí và tiềm năng này, tỉnh có khả năng đảm nhận vai trò hạt nhân lan tỏa, thúc đẩy phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn của vùng; đồng thời cùng với Lào Cai hình thành khu vực động lực phát triển du lịch toàn vùng, mở rộng kết nối với thị trường khách quốc tế, đặc biệt là tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).

Công viên Địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, Tuyên Quang.

Đặc biệt, Tuyên Quang có tiềm năng phát triển du lịch văn hóa. Tỉnh sở hữu ba địa điểm tiềm năng phát triển khu du lịch quốc gia: Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn (UNESCO công nhận), Khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang - Lâm Bình (tiềm năng Di sản thiên nhiên thế giới) và Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Tân Trào. Ngoài ra, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ như đèo Mã Pì Lèng, sông Nho Quế, ruộng bậc thang Hoàng Su Phì,  Hồng Thái cùng hệ thống núi, sông, hồ phong phú và kho tàng di sản văn hóa phi vật thể đa dạng, tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt.

Du lịch Tuyên Quang hiện đang đối mặt với những thách thức như định hướng phát triển còn thiếu đồng bộ, hạ tầng chưa hoàn chỉnh, thương hiệu phân tán, liên kết hạn chế và nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên, tỉnh cũng ghi nhận những bước phát triển đáng kể, đón 3,9 triệu lượt khách vào năm 2025 với doanh thu 10.633 tỷ đồng. Tỷ lệ đóng góp của du lịch vào GRDP đạt khoảng 10,4%. Vị trí chiến lược và hạ tầng giao thông được cải thiện (cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ, Tuyên Quang - Hà Giang) đang tạo đà thu hút du khách và nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch.

Đình Tân Trào là di tích lịch sử thu hút nhiều du khách đến tham quan.

Theo mục tiêu đề án, tầm nhìn đến năm 2050 Tuyên Quang sẽ trở thành trung tâm du lịch quan trọng của vùng, có thương hiệu mạnh mẽ. Đến năm 2030, du lịch sẽ là ngành kinh tế mũi nhọn, tăng trưởng bền vững với hệ thống sản phẩm đặc thù, chất lượng cao.

Đề án đề ra chiến lược phát triển then chốt, đó là: (1) Về sản phẩm: Phát triển các nhóm sản phẩm chủ lực (địa chất, sinh thái, văn hóa, lịch sử, cộng đồng, mạo hiểm) gắn với trải nghiệm sâu sắc, kéo dài thời gian lưu trú. (2) Về thị trường: Xây dựng thương hiệu "An toàn - Bản sắc - Khác biệt", đẩy mạnh xúc tiến số, nhắm vào thị trường quốc tế (Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, ASEAN) và nội địa. (3) Về hạ tầng: Đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, kết nối liên vùng, phát triển đa dạng loại hình lưu trú, ứng dụng công nghệ số. (4) Về nhân lực: Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyên nghiệp, kỹ năng số và ngoại ngữ. (5) Về sự bền vững: Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và văn hóa, phát triển du lịch xanh, có trách nhiệm. (6) Sự hợp tác: Tăng cường liên kết nội vùng, liên tỉnh, quốc tế và hợp tác công tư.

Các định hướng phát triển cụ thể được đề ra trong đề án bao gồm:

Không gian du lịch:

Tây Bắc: Sinh thái - Nghỉ dưỡng (Hoàng Su Phì, Xín Mần, Tây Côn Lĩnh).

Đông Bắc: Di sản - Cộng đồng (Cao nguyên đá Đồng Văn, Na Hang - Lâm Bình).

Phía Nam: Văn hóa - Lịch sử (Tân Trào, Kim Bình, suối khoáng Mỹ Lâm).

Loại hình và sản phẩm: Du lịch địa chất, sinh thái, nghỉ dưỡng, cộng đồng, văn hóa - lịch sử, mạo hiểm, chăm sóc sức khỏe, kinh tế đêm, net-zero.

Về tuyến du lịch: Phát triển các tuyến liên vùng (Tuyên Quang - Cao Bằng, Tuyên Quang - Hà Giang) và quốc tế (qua cửa khẩu với Trung Quốc).

Các homestay được mở ra phục vụ nhu cầu ngày càng tăng của du khách cũng như tạo công ăn việc làm và vươn lên làm giàu của đồng bào địa phương xã Lâm Bình.

Các nhiệm vụ, giải pháp đề ra nhằm thực hiện đạt mục tiêu đề án bao gồm: (1) Nâng cao nhận thức về phát triển du lịch đối với cộng đồng dân cư, cán bộ quản lý, du khách. (2) Xây dựng thể chế, ban hành chính sách của tỉnh (cơ chế, chính sách chung; về ưu đãi đầu tư; về phát triển nguồn nhân lực; cơ chế chính sách về thị trường; cơ chế phối hợp liên vùng, liên ngành; chính sách phát triển gắn với bảo tồn và phát triển bền vững; chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ). (3) Giải pháp về sản phẩm du lịch: Đa dạng hóa sản phẩm du lịch; Nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch. (4) Giải pháp về hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật. (5) Giải pháp về phát triển nguồn nhân lực du lịch. (6) Giải pháp về xúc tiến, quảng bá du lịch. (7) Giải pháp về bảo tồn văn hoá, môi trường du lịch và phát triển bền vững. (8) Giải pháp về chuyển đổi số và khoa học công nghệ trong du lịch. (9) Nhóm giải pháp về quản lý sức chứa của điểm đến. (10) Nhóm giải pháp về tăng cường quản lý điểm đến du lịch., bao gồm: Quản lý điểm đến chung (Mô hình DMO/DMC); Quản lý các khu, điểm du lịch đã công nhận; Quản lý điểm tiềm năng và đang hình thành.

Dự kiến kinh phí thực hiện đề án khoảng 846 tỷ đồng giai đoạn 2026-2030 với 40% từ ngân sách nhà nước và 60% từ nguồn xã hội hóa.

Đề án xác định cụ thể nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo phát triển du lịch tỉnh và Công viên địa chất, các Sở, Ngành, địa phương, doanh nghiệp, trong đó chú trọng phát huy vai trò của cộng đồng.

Đề án phát triển du lịch tỉnh Tuyên Quang đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050  là một bước đi chiến lược, đặt nền móng vững chắc cho ngành du lịch tỉnh phát triển mạnh mẽ, chuyên nghiệp, bền vững, hướng tới trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế./.