Một trong những điểm đáng chú ý là Nghị định quy định việc tuyển dụng viên chức phải căn cứ vào nhu cầu thực tế của đơn vị sự nghiệp công lập, yêu cầu vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp, quỹ tiền lương và số lượng người làm việc được cấp có thẩm quyền giao. Quy định này góp phần khắc phục tình trạng tuyển dụng dàn trải, chưa sát nhu cầu sử dụng; đồng thời bảo đảm tuyển đúng người, đúng việc, phù hợp với yêu cầu chuyên môn, nghiệp vụ của từng đơn vị.

Hoàn thiện quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức. Ảnh minh họa (nguồn Internet).

Nghị định cũng quy định cụ thể nội dung kế hoạch tuyển dụng, điều kiện đăng ký dự tuyển, đối tượng ưu tiên trong tuyển dụng, thành lập Hội đồng tuyển dụng và tổ chức thi tuyển, xét tuyển viên chức. Việc công khai thông tin tuyển dụng, tiếp nhận Phiếu đăng ký dự tuyển, tổ chức các vòng thi, xác định người trúng tuyển, hoàn thiện hồ sơ tuyển dụng được quy định chặt chẽ hơn, góp phần tăng tính minh bạch, khách quan, hạn chế tiêu cực trong tuyển dụng viên chức.

Đối với thi tuyển viên chức, Nghị định quy định thực hiện theo 2 vòng. Vòng 1 kiểm tra kiến thức chung bằng hình thức trắc nghiệm trên máy tính; vòng 2 thi môn nghiệp vụ chuyên ngành bằng hình thức thực hành hoặc kết hợp viết và phỏng vấn, nhằm đánh giá kiến thức, kỹ năng hoạt động nghề nghiệp theo yêu cầu của vị trí việc làm cần tuyển. Đối với xét tuyển, việc đánh giá cũng được thực hiện theo các bước cụ thể, chú trọng kiểm tra điều kiện dự tuyển và năng lực thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Nghị định còn làm rõ các trường hợp tiếp nhận vào làm viên chức, hợp đồng làm việc, bố trí, thay đổi vị trí việc làm, biệt phái, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, kéo dài thời gian giữ chức vụ quản lý, cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm, đào tạo, bồi dưỡng, thôi việc, nghỉ hưu và quản lý viên chức. Đây là những nội dung có tác động trực tiếp đến quá trình xây dựng đội ngũ viên chức chuyên nghiệp, có năng lực, đáp ứng yêu cầu đổi mới hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập.

Đáng chú ý, Nghị định quy định về trách nhiệm quản lý viên chức của các cơ quan, tổ chức, đơn vị; trong đó nhấn mạnh yêu cầu quản lý vị trí việc làm, số lượng người làm việc, tuyển dụng, sử dụng, đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, kỷ luật và thực hiện các chế độ, chính sách đối với viên chức. Nghị định cũng đặt ra yêu cầu ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý viên chức, xây dựng, duy trì, cập nhật hệ thống thông tin quản lý viên chức và hồ sơ viên chức điện tử.

Ảnh infographics minh họa có sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Đối với địa phương, việc triển khai Nghị định số 259/2026/NĐ-CP có ý nghĩa thiết thực trong sắp xếp, kiện toàn đội ngũ viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập, nhất là lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thông tin, dịch vụ công ở cơ sở. Các cơ quan, đơn vị cần rà soát kỹ vị trí việc làm, nhu cầu sử dụng viên chức, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp, quy trình tuyển dụng, tiếp nhận, bố trí, sử dụng và quản lý viên chức; bảo đảm công khai, đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật.

Đối với HĐND tỉnh, Nghị định là căn cứ quan trọng để phát huy vai trò của cơ quan dân cử trong giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về viên chức và đơn vị sự nghiệp công lập tại địa phương. Thông qua hoạt động giám sát, thẩm tra, chất vấn, xem xét báo cáo của UBND tỉnh và các cơ quan liên quan, HĐND tỉnh có cơ sở theo dõi việc tuyển dụng, sử dụng, quản lý viên chức; việc thực hiện vị trí việc làm, biên chế, chế độ, chính sách, đào tạo, bồi dưỡng, kỷ luật, kỷ cương trong khu vực sự nghiệp công lập.

Việc giám sát của HĐND tỉnh không chỉ nhằm bảo đảm các quy định của Nghị định được tổ chức thực hiện nghiêm túc, đúng pháp luật, mà còn góp phần phát hiện những khó khăn, bất cập từ cơ sở để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền tháo gỡ kịp thời. Qua đó, bảo đảm việc tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng đội ngũ, nâng cao hiệu quả cung ứng dịch vụ công, phục vụ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân.

Nghị định số 259/2026/NĐ-CP vì vậy không chỉ hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trong công tác viên chức, mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới quản trị nhân lực khu vực sự nghiệp công lập theo hướng công khai, minh bạch, hiệu quả, gắn trách nhiệm của cơ quan quản lý, đơn vị sử dụng viên chức với chất lượng phục vụ Nhân dân.

Mời bạn đọc xem chi tiết nội dung Nghị định số 259/2026/NĐ-CP tại đây