Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật tại Phiên họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Ảnh daibieunhandan.vn.

Nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý cho công tác hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, ngày 10/6/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật. Tiếp đó, ngày 30/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 250/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về kỹ thuật trình bày văn bản hợp nhất. Hai văn bản có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất, góp phần nâng cao chất lượng công tác xây dựng, quản lý và tổ chức thi hành pháp luật.

Văn bản hợp nhất – công cụ quan trọng để pháp luật dễ tiếp cận hơn

Trong thực tiễn, nhiều văn bản quy phạm pháp luật sau khi ban hành đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần. Nếu phải đồng thời tra cứu văn bản gốc cùng các văn bản sửa đổi sẽ gây khó khăn cho cán bộ thực thi công vụ, doanh nghiệp và người dân.

Văn bản hợp nhất ra đời nhằm tập hợp đầy đủ các quy định còn hiệu lực của văn bản gốc và các văn bản sửa đổi, bổ sung thành một văn bản thống nhất, giúp việc tra cứu, viện dẫn và áp dụng pháp luật trở nên thuận tiện, chính xác và minh bạch hơn.

Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16 tiếp tục hoàn thiện quy định về công tác hợp nhất văn bản, khắc phục những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thời gian qua. Đáng chú ý, Pháp lệnh đã làm rõ giá trị sử dụng của văn bản hợp nhất trong quá trình viện dẫn và áp dụng pháp luật; quy định cụ thể hơn trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền trong việc tổ chức hợp nhất văn bản, bảo đảm tính kịp thời, chính xác và thống nhất.

Chuẩn hóa kỹ thuật trình bày, nâng cao chất lượng văn bản hợp nhất

Để bảo đảm việc thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước, Nghị định số 250/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về kỹ thuật trình bày văn bản hợp nhất.

Nghị định hướng dẫn cụ thể về thể thức, bố cục, cách trình bày nội dung được sửa đổi, bổ sung; phương pháp thể hiện các điều, khoản, điểm được thay thế, bãi bỏ hoặc bổ sung; cách ghi chú nguồn của từng nội dung được hợp nhất cũng như trách nhiệm của cơ quan thực hiện hợp nhất.

Việc chuẩn hóa kỹ thuật trình bày không chỉ giúp nâng cao chất lượng văn bản hợp nhất mà còn tạo sự thống nhất trong quá trình xây dựng, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu pháp luật, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính và chuyển đổi số trong hoạt động của các cơ quan nhà nước.

Ảnh minh họa.

Ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động của HĐND và chính quyền địa phương

Đối với HĐND và UBND các cấp, việc triển khai hiệu quả các quy định mới có ý nghĩa thiết thực trong công tác xây dựng, rà soát, hệ thống hóa và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật.

Đối với HĐND, hệ thống văn bản hợp nhất đầy đủ, chính xác sẽ hỗ trợ nâng cao chất lượng thẩm tra, xem xét, quyết định các cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền; đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động giám sát việc thi hành pháp luật, bảo đảm các nghị quyết của HĐND được ban hành đúng quy định, phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành.

Đối với các cơ quan chuyên môn của UBND, văn bản hợp nhất là công cụ hữu hiệu phục vụ công tác tham mưu, quản lý nhà nước, hạn chế sai sót trong quá trình áp dụng pháp luật, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý.

Đối với cán bộ, công chức, doanh nghiệp và người dân, việc sử dụng văn bản hợp nhất giúp tiếp cận nhanh chóng các quy định đang có hiệu lực, giảm thời gian tra cứu, nâng cao tính minh bạch và bảo đảm quyền tiếp cận thông tin pháp luật.

Góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ Nhân dân

Việc ban hành Pháp lệnh số 01/2026/UBTVQH16 và Nghị định số 250/2026/NĐ-CP thể hiện quyết tâm tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, đồng thời đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số và xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại.

Các cơ quan, tổ chức và đội ngũ cán bộ, công chức cần chủ động nghiên cứu, quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc các quy định mới; thực hiện kịp thời việc hợp nhất văn bản theo đúng thẩm quyền và quy định của pháp luật. Qua đó góp phần xây dựng hệ thống pháp luật thống nhất, minh bạch, dễ tiếp cận, tạo môi trường pháp lý ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.