Bước vào nhiệm kỳ 2026-2031, hoạt động của cơ quan dân cử đứng trước những yêu cầu mới. Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, mở rộng không gian phát triển sau hợp nhất tỉnh, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với chuyển đổi số và yêu cầu ngày càng cao về công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình đòi hỏi Hội đồng nhân dân tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả về phương thức hoạt động và chất lượng giám sát.

Đối với Tuyên Quang, địa bàn rộng, nhiều xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trong khi nhiệm vụ của chính quyền cơ sở ngày càng lớn sau sắp xếp tổ chức bộ máy. Điều đó đặt ra yêu cầu hoạt động của cơ quan dân cử phải bám sát cơ sở hơn, nắm chắc thực tiễn hơn và theo dõi đến cùng việc giải quyết những vấn đề cử tri và Nhân dân quan tâm.

Đoàn ĐBQH khóa XVI tỉnh khảo sát thực tế việc tổ chức, vận hành theo mô hình mới ở Ban Quản lý dự án và Dịch vụ xã Bắc Quang.

Thực tiễn hoạt động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân thời gian qua cũng cho thấy, đổi mới hoạt động giám sát không chỉ dừng ở việc thực hiện đúng quy trình mà cần hướng tới hiệu quả thực chất, lấy kết quả giải quyết các kiến nghị của cử tri, mức độ khắc phục những hạn chế sau giám sát và trách nhiệm giải trình của cơ quan có thẩm quyền làm căn cứ đánh giá chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử.

Từ yêu cầu đó, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang xác định tiếp tục đổi mới hoạt động tiếp xúc cử tri, giám sát và theo dõi việc giải quyết kiến nghị của cử tri là nhiệm vụ trọng tâm nhằm phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử và góp phần đổi mới, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới. Để thực hiện tốt yêu cầu đó, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang xác định một số nhóm giải pháp trọng tâm sau:

Thứ nhất, tiếp tục đổi mới phương thức tiếp xúc cử tri theo hướng thực chất, linh hoạt, lấy cử tri làm trung tâm, lấy thực tiễn làm cơ sở để nâng cao chất lượng hoạt động giám sát.

Trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và mở rộng không gian phát triển của tỉnh, hoạt động tiếp xúc cử tri cần tiếp tục được đổi mới theo hướng bám sát thực tiễn, phản ánh đúng những vấn đề phát sinh từ cơ sở, phục vụ trực tiếp cho việc quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương và lựa chọn nội dung giám sát.

Đoàn công tác thăm mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa cây Thanh Long vào trồng thay dần diện tích cây ngô ở thôn Pồng Trằm (xã Thuận Hòa).

Bên cạnh tiếp xúc cử tri định kỳ, cần mở rộng các hình thức tiếp xúc chuyên đề, theo lĩnh vực, theo nhóm đối tượng và những vấn đề cử tri quan tâm; chú trọng đồng bào dân tộc thiểu số, doanh nghiệp, người lao động, thanh niên, phụ nữ và cán bộ cơ sở. Đối với tỉnh Tuyên Quang, cần phát huy hiệu quả tiếp xúc trực tiếp tại cơ sở, kết hợp linh hoạt với hình thức trực tuyến phù hợp điều kiện từng địa bàn, tạo điều kiện để cử tri tham gia nhiều hơn, phản ánh đầy đủ hơn ý kiến, nguyện vọng của mình.

Mỗi đại biểu Quốc hội cần phát huy vai trò chủ động trong tiếp xúc cử tri; tăng cường đối thoại, giải thích, tuyên truyền và kịp thời nắm bắt những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Việc tổng hợp, phân loại và chuyển kiến nghị của cử tri phải bảo đảm đầy đủ, chính xác, kịp thời; đồng thời lựa chọn những vấn đề nổi lên để đưa vào chương trình giám sát của Hội đồng nhân dân, bảo đảm mối liên hệ chặt chẽ giữa tiếp xúc cử tri với hoạt động giám sát.

Thứ hai, nâng cao chất lượng theo dõi, đôn đốc, giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri

Điều cử tri quan tâm không chỉ là kiến nghị được tiếp nhận mà quan trọng hơn là được giải quyết kịp thời, đúng quy định và mang lại chuyển biến trên thực tế. Vì vậy, hoạt động theo dõi, đôn đốc, giám sát cần tiếp tục đổi mới theo hướng lấy kết quả giải quyết các vấn đề cử tri phản ánh làm trọng tâm; tăng cường theo dõi việc thực hiện các kết luận, kiến nghị sau giám sát, bảo đảm những nội dung đã kiến nghị phải được thực hiện nghiêm túc và có kết quả cụ thể.

Nội dung giám sát cần gắn với chương trình giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội và yêu cầu phát triển của địa phương; tập trung vào những lĩnh vực cử tri quan tâm như đất đai, đầu tư công, cải cách hành chính, chính sách dân tộc, an sinh xã hội, thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia và việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đối với các kiến nghị tồn đọng, kéo dài hoặc được cử tri phản ánh nhiều lần, cần đưa vào chương trình giám sát chuyên đề hoặc chất vấn tại kỳ họp, đồng thời tiếp tục theo dõi, đôn đốc việc thực hiện đến khi được giải quyết dứt điểm.

Đồng chí Lý Thị Lan, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XV tỉnh Tuyên Quang cùng các thành viên đoàn công tác kiểm tra tiến độ xây dựng chợ trung tâm xã Kiến Thiết.

Thứ ba, đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý, theo dõi và giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri.

Chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu để nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử trong giai đoạn hiện nay. Từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về ý kiến, kiến nghị của cử tri; thực hiện số hóa quy trình tiếp nhận, phân loại, chuyển, theo dõi và đôn đốc giải quyết kiến nghị, bảo đảm thông tin được cập nhật đầy đủ, kịp thời và chính xác.

Thông qua hệ thống dữ liệu dùng chung, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh có thể thường xuyên theo dõi tiến độ giải quyết từng kiến nghị; kịp thời phát hiện những nội dung chậm giải quyết hoặc giải quyết chưa đầy đủ để tăng cường đôn đốc, giám sát. Đồng thời, tiếp tục nâng cao hiệu quả khai thác Trang thông tin điện tử của Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh; mở rộng các kênh tiếp nhận, phản ánh của cử tri trên môi trường số phù hợp với điều kiện thực tiễn, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và tăng cường sự tham gia giám sát của Nhân dân.

Đồng chí Lý Thị Lan, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách khoá XV tỉnh thăm trang trại nuôi bò H’mong của Hợp tác xã Cát Lý, thôn Mịch B, xã Thuận Hoà.

Thứ tư, tăng cường phối hợp giữa Đoàn đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các cơ quan liên quan trong tiếp xúc cử tri, giám sát và giải quyết kiến nghị của cử tri.

Hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử phụ thuộc nhiều vào sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị. Vì vậy, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Đoàn đại biểu Quốc hội, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Ủy ban nhân dân tỉnh và các cơ quan chuyên môn trong toàn bộ quy trình từ tiếp nhận, tổng hợp, chuyển kiến nghị đến theo dõi, giám sát và thông tin kết quả giải quyết đến cử tri.

Đồng thời, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân; tăng cường trao đổi thông tin giữa Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân để kịp thời phát hiện những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách và phối hợp giám sát việc tổ chức thực hiện trên địa bàn tỉnh. Qua đó, tạo sự thống nhất trong hoạt động của các cơ quan dân cử, nâng cao hiệu quả giám sát và bảo đảm các kiến nghị chính đáng của cử tri được giải quyết kịp thời, thực chất./.