Pháp luật phải đi trước, mở đường và kiến tạo phát triển. Dự thảo Văn kiện đã đánh giá đúng vai trò then chốt của công tác xây dựng và tổ chức thực thi pháp luật trong hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Việc xác định xây dựng, hoàn thiện pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm, hàng đầu, gắn chặt giữa xây dựng luật với tổ chức thi hành đã thể hiện sự đổi mới mạnh mẽ về tư duy lập pháp, khắc phục căn bản tình trạng “luật khung, luật ống”, chậm hướng dẫn, khó triển khai trong thực tiễn.

Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang Lý Thị Lan.

Bên cạnh đó, Dự thảo đã nêu bật yêu cầu tập trung rà soát, điều chỉnh, bổ sung kịp thời các cơ sở pháp lý nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn trong thực thi pháp luật; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, của người dân. Đây là những định hướng sát với yêu cầu thực tiễn ở địa phương, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả quản trị xã hội.

Thời gian qua, kết quả của đột phá tư duy xây dựng và thực thi pháp luật đã và đang tạo nền tảng thể chế quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững. Nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hoàn thiện khung khổ pháp lý của nền kinh tế thị trường, tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, xã hội số, thể chế hóa đầy đủ quyền sở hữu tài sản của Nhà nước, tổ chức, cá nhân… đã được nghiên cứu, bổ sung, sửa đổi. Điều này không chỉ tháo gỡ “nút thắt” thể chế mà còn mở ra không gian phát triển mới cho các địa phương trong thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp và nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang tại Kỳ họp thứ Mười, Quốc hội Khóa XV. Ảnh: Quang Khánh.

Thực tiễn cho thấy, trong một thời gian dài, tình trạng “luật khung, luật ống”, chậm ban hành văn bản hướng dẫn, khó triển khai trong thực tiễn, đặc biệt ở cấp cơ sở, đã ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và niềm tin của người dân, doanh nghiệp. Việc dự thảo nhấn mạnh yêu cầu khắc phục căn bản những tồn tại này cho thấy quyết tâm cao trong đổi mới tư duy xây dựng và tổ chức thực thi pháp luật.

Cốt lõi của đổi mới tư duy lần này là chuyển mạnh từ tư duy làm luật để quản lý sang tư duy làm luật để kiến tạo phát triển, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm trong thiết kế chính sách, lấy hiệu quả thực thi làm thước đo đánh giá chất lượng của pháp luật.

Tại tỉnh Tuyên Quang - một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, có đông đồng bào dân tộc thiểu số, yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng và thực thi pháp luật càng trở nên cấp thiết. Khi pháp luật sát thực tiễn, minh bạch và khả thi, niềm tin của người dân và doanh nghiệp được củng cố, môi trường đầu tư, kinh doanh được cải thiện rõ rệt.

Từ thực tiễn địa phương, tôi cho rằng, cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng pháp luật theo hướng lấy thực tiễn làm thước đo, lấy người dân, tổ chức và doanh nghiệp làm trung tâm; tăng cường tổng kết thực tiễn từ cơ sở để kịp thời thể chế hóa những mô hình mới, cách làm hiệu quả.

Tập trung xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, bảo đảm thượng tôn Hiến pháp và pháp luật; bảo đảm hệ thống pháp luật được hiểu và áp dụng thống nhất; quy định rõ trách nhiệm của người có thẩm quyền trong hệ thống pháp luật; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, theo dõi, đánh giá việc thực thi pháp luật. Đồng thời, trao quyền chủ động hơn cho địa phương trong khuôn khổ pháp luật, nhất là trong việc thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù, nhằm phát huy tính năng động, sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng vùng, từng địa phương.

Đổi mới tư duy xây dựng và thực thi pháp luật là quá trình lâu dài, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Khi pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, tháo gỡ được khó khăn cho cơ sở, tạo động lực phát triển cho các địa phương như Tuyên Quang, thì đột phá chiến lược này sẽ trở thành nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước.