Quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị

Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 34-KL/TW và Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 21/CT-TTg về sắp xếp thôn, tổ dân phố, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tuyên Quang đã khẩn trương ban hành Nghị quyết số 96-NQ/TU về lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ này; đồng thời thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, xây dựng kế hoạch triển khai với phương châm rõ người, rõ việc, rõ tiến độ và rõ trách nhiệm.

Quang cảnh phiên họp thứ hai của Ban chỉ đạo sắp xếp thôn, tổ dân phố.

Phát huy vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, HĐND tỉnh đã chủ động triển khai các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền; ban hành Nghị quyết số 55/2026/NQ-HĐND quy định về người hoạt động không chuyên trách, người tham gia hoạt động, nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và mức khoán kinh phí hoạt động của thôn, tổ dân phố. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các địa phương ổn định tổ chức, bố trí nhân sự và bảo đảm điều kiện hoạt động sau sắp xếp.

UBND tỉnh đã ban hành Phương án tổng thể về sắp xếp thôn, tổ dân phố; tổ chức hội nghị trực tuyến với các xã, phường để rà soát tiến độ, tháo gỡ khó khăn, hướng dẫn thống nhất quy trình xây dựng đề án. Các sở, ngành, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đã tích cực phối hợp, ban hành hướng dẫn chuyên ngành, tạo sự thống nhất từ tỉnh đến cơ sở.

Có thể khẳng định, thành công của việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trước hết đến từ sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của Tỉnh ủy; sự đồng hành của HĐND tỉnh trong hoàn thiện cơ chế, chính sách; sự điều hành quyết liệt của UBND tỉnh và tinh thần trách nhiệm của cả hệ thống chính trị.

Lấy sự đồng thuận của Nhân dân làm trung tâm

Điểm nổi bật trong quá trình triển khai là tỉnh luôn quán triệt quan điểm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng". Mọi phương án sắp xếp đều được công khai, lấy ý kiến cử tri đại diện hộ gia đình theo đúng quy định, bảo đảm dân chủ, khách quan và thực chất.

Đến ngày 20/6/2026, toàn bộ 124 xã, phường đã hoàn thành việc lấy ý kiến Nhân dân đối với đề án sắp xếp. Có 315.004 trong tổng số 316.721 cử tri đại diện hộ gia đình đồng thuận, đạt tỷ lệ bình quân 99,46%. Tỷ lệ đồng thuận rất cao không chỉ phản ánh sự thống nhất về nhận thức mà còn cho thấy chủ trương sắp xếp phù hợp với yêu cầu thực tiễn và đáp ứng mong muốn của đông đảo Nhân dân.

Để có được kết quả đó, các cấp, các ngành đã làm tốt công tác tuyên truyền, vận động. Hơn 1.350 lượt tuyên truyền được tổ chức, cùng trên 50 tin, bài đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng và nền tảng số đã giúp cán bộ, đảng viên và Nhân dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của việc sắp xếp. Đặc biệt, nhiều địa phương đã phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín, bí thư chi bộ, trưởng thôn trong tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận ngay từ cơ sở.

Việc lựa chọn tên gọi mới của thôn, tổ dân phố cũng được thực hiện dân chủ, tôn trọng các yếu tố lịch sử, văn hóa, truyền thống địa phương, góp phần giữ gìn bản sắc cộng đồng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.

Các đại biểu HĐND tỉnh biểu quyết điện tử thông qua nghị quyết Quy định về người hoạt động không chuyên trách, người tham gia hoạt động, nhân viên y tế ở thôn, tổ dân phố và mức khoán kinh phí hoạt động của thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.

Kết quả nổi bật, tạo bước chuyển mạnh mẽ trong tổ chức bộ máy ở cơ sở

Trước khi sắp xếp, toàn tỉnh có 3.802 thôn, tổ dân phố; trong đó chỉ có 564 đơn vị đạt tiêu chuẩn, còn lại hơn 85% chưa đáp ứng tiêu chí theo quy định. Thực trạng này đặt ra yêu cầu phải tổ chức lại nhằm phù hợp với quy mô dân cư, điều kiện phát triển và yêu cầu quản lý trong tình hình mới.

Sau khi hoàn thành việc sắp xếp, toàn tỉnh còn 1.805 thôn, tổ dân phố, giảm 1.997 đơn vị, tương đương giảm 52,52%. Trong số này có 1.680 thôn, tổ dân phố đạt tiêu chuẩn, chiếm 93,07%; chỉ còn 125 đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn do điều kiện đặc thù về địa hình, quốc phòng, an ninh hoặc yếu tố lịch sử, văn hóa không thể tiếp tục sắp xếp.

Điều đáng ghi nhận là việc sắp xếp được thực hiện trên cơ sở nghiên cứu kỹ lưỡng, hạn chế tối đa việc sáp nhập mang tính cơ học. Các phương án đều xem xét toàn diện yếu tố địa hình, lịch sử hình thành, phong tục tập quán, mối liên kết cộng đồng và khả năng quản lý thực tế, qua đó bảo đảm tính ổn định và phát triển lâu dài.

Song song với việc sắp xếp địa bàn dân cư, tỉnh cũng hoàn thành kiện toàn tổ chức đảng, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể; bố trí đội ngũ người hoạt động không chuyên trách phù hợp với mô hình mới. Công tác giải quyết chế độ, chính sách đối với các trường hợp nghỉ công tác được thực hiện kịp thời, công khai, đúng quy định, góp phần ổn định tư tưởng đội ngũ cán bộ cơ sở.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Văn Sơn và lãnh đạo Đảng ủy phường Nông Tiến trao quyết định, tặng hoa cho các Bí thư Chi bộ tổ dân phố.

Nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở

Một trong những mục tiêu quan trọng của việc sắp xếp là xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở có chất lượng cao hơn, đáp ứng yêu cầu quản trị trong điều kiện mới.

Sau sắp xếp, tỉnh bố trí hơn 5.200 người hoạt động không chuyên trách tại các thôn, tổ dân phố; tỷ lệ cán bộ có trình độ trung học phổ thông tăng từ khoảng 30% lên gần 75%. Mô hình Bí thư Chi bộ đồng thời là Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố tiếp tục được mở rộng, góp phần thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở.

Các địa phương cũng chủ động rà soát, kiểm kê, bàn giao tài sản, nhà văn hóa, trang thiết bị, hồ sơ quản lý dân cư; tận dụng tối đa cơ sở vật chất hiện có, lựa chọn nhà văn hóa phù hợp làm nơi sinh hoạt chính, đồng thời tiếp tục khai thác các điểm sinh hoạt cũ phục vụ người dân ở các cụm dân cư xa trung tâm. Cách làm này vừa bảo đảm hiệu quả sử dụng tài sản công, vừa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng sau sắp xếp.

Tiếp tục hoàn thiện để phát huy hiệu quả lâu dài

Bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình thực hiện việc sắp xếp thôn, tổ dân phố gặp một số khó khăn như địa bàn miền núi rộng, giao thông chia cắt, nguồn cán bộ trẻ còn hạn chế, mức phụ cấp đối với người hoạt động không chuyên trách chưa thực sự tương xứng với khối lượng công việc; một số cơ chế, chính sách cần tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Việc hoàn thành sắp xếp thôn, tổ dân phố là dấu mốc quan trọng trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy ở cơ sở của tỉnh Tuyên Quang. Kết quả đạt được không chỉ góp phần tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước mà còn khẳng định sự đúng đắn của chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, cũng như quyết tâm chính trị của tỉnh trong xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ Nhân dân.

Trong thời gian tới, cùng với việc tiếp tục kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở và hoàn thiện các điều kiện hoạt động của các thôn, tổ dân phố mới, HĐND tỉnh sẽ tiếp tục phát huy vai trò quyết định các cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền, tăng cường giám sát việc tổ chức thực hiện, đồng hành cùng UBND tỉnh và các địa phương nhằm bảo đảm các chủ trương sau sắp xếp đi vào cuộc sống, góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở ngày càng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của tỉnh Tuyên Quang trong giai đoạn mới.