Chủ tọa điều hành kỳ họp thứ hai (kỳ họp chuyên đề) HĐND tỉnh khóa XX.

Từ quy định của pháp luật hiện hành và thực tiễn hoạt động cho thấy: Công tác thẩm tra của các Ban HĐND tỉnh là một khâu quan trọng trong quy trình xem xét, thông qua nghị quyết của HĐND. Đây không chỉ là hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ của các Ban HĐND tỉnh mà còn giúp cho các đại biểu HĐND tỉnh xem xét, quyết định tại nghị trường bảo đảm khách quan, toàn diện dựa trên cơ sở pháp lý và tình hình thực tiễn tại địa phương. Trong điều kiện hiện nay, ở một địa bàn rộng như tỉnh Tuyên Quang thì công tác thâm tra cần phải được thực hiện theo hướng đổi mới cách thức tiếp cận để bảo đảm tính phản biện đa chiều, đủ căn cứ pháp lý, phù hợp với thực tiễn và khả thi khi nghị quyết được ban hành.

Từ ngày 01/7/2025 khi thực hiện sắp xếp, hợp nhất tỉnh Tuyên Quang và tỉnh Hà Giang đến nay, HĐND tỉnh đã ban hành 132 nghị quyết thuộc thẩm quyền. Phạm vi điều chỉnh của các nghị quyết do HĐND tỉnh ban hành đều tác động đến các lĩnh vực phát triển kinh tế, xã hội và trực tiếp liên quan đến đời sống của nhân dân nên đòi hỏi hoạt động thẩm tra phải có những đổi mới nhằm đảm bảo toàn diện, khách quan và chất lượng. Để công tác thẩm tra đạt hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh sau sáp nhập, các Ban HĐND tỉnh cần tập trung thực hiện tốt một số nội dung sau:

Thứ nhất, coi trọng tổ chức khảo sát, nắm bắt tình hình tại cơ sở, tiếp nhận ý kiến của người dân và các đối tượng chịu sự tác động của nghị quyết để nhận định được chính xác, đúng thực tế, từ đó có kiến nghị, đề xuất phù hợp. Việc khảo sát phục vụ hoạt động thẩm tra cần lựa chọn địa bàn, bố trí thời gian và cách tiếp cận linh hoạt, hiệu quả bởi lẽ trong điều kiện địa bàn rộng, số lượng đại biểu chuyên trách của các Ban HĐND tỉnh không nhiều nên khi thực hiện khảo sát tại cơ sở cần phát huy tối đa vai trò của các đại biểu là uỷ viên kiêm nhiệm của Ban và các đại biểu HĐND tỉnh công tác tại cơ sở.

Đồng chí Hầu Minh Lợi, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh kiểm tra thực tế tại trường THCS Tân An, xã Tân An.

Thứ hai, phát huy vai trò một số chủ thể tại cơ sở. Với địa bàn có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống thì vai trò của các đồng chí Bí thư, Trưởng thôn, người có uy tín là một trong những chủ thể cần được quan tâm lấy ý kiến khi đến cơ sở, bởi họ là những người gần gũi với nhân dân, nói lên tiếng nói của nhân dân, nắm bắt được “hơi thở” của chính sách có được nhân dân tiếp cận và thụ hưởng toàn diện hay không nhất là các nghị quyết về hỗ trợ sản xuất, hạ tầng vùng biên giới, chính sách cho đồng bào dân tộc thiểu số...

Thứ ba, cẩn trọng, khách quan, kỹ lưỡng trong nghiên cứu hồ sơ tờ trình, dự thảo nghị quyết. Trên cơ sở tiếp cận, nghiên cứu hồ sơ, tài liệu và khảo sát nắm tình hình tại cơ sở, các Ban của HĐND tỉnh cần chú trọng nghiên cứu, so sánh nội dung của tờ trình và dự thảo nghị quyết với các tài liệu khác có liên quan, nhất là các văn bản góp ý của các sở, ngành, địa phương để phát hiện các vấn đề còn có ý kiến khác nhau mà chưa được giải trình, tiếp thu hoặc tiếp thu chưa đầy đủ. Cần thiết có thể trưng cầu thêm ý kiến của tổ chức, cá nhân có kiến thức, hiểu biết chuyên sâu về vấn đề thẩm tra.

Hội nghị thẩm tra của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh.

Thứ tư, tổ chức hội nghị thẩm tra bảo đảm chất lượng. Từ kết quả của các cuộc khảo sát, nghiên cứu tài liệu và ý kiến tham gia của các uỷ viên, Ban tiến hành họp thẩm tra theo đúng trình tự quy định trong đó làm rõ mục đích, sự cần thiết, cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn, đánh giá tác động, tính khả thi của các dự thảo nghị quyết. Kết thúc cuộc họp thẩm tra, chủ tọa kết luận phải cụ thể, rõ ràng để cơ quan soạn thảo tiếp thu, hoàn thiện báo cáo, đề án, dự thảo nghị quyết trình kỳ họp HĐND tỉnh.

Thứ năm, chú trọng chất lượng báo cáo thẩm tra. Đây là một trong những tài liệu quan trọng thể hiện quan điểm của Ban, giúp cung cấp thông tin cho các đại biểu HĐND tỉnh. Do vậy nội dung báo cáo thẩm tra cần ngắn, gọn, tập trung vào nội dung thẩm tra, thể hiện rõ về cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn, sự phù hợp, tính khả thi với điều kiện thực tế của địa phương; tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của dự thảo với hệ thống pháp luật.

Làm tốt những đề xuất và giải pháp trên sẽ nâng cao được chất lượng các tài liệu, hồ sơ khi trình kỳ họp của HĐND tỉnh và thể hiện được vai trò, trách nhiệm của các Ban HĐND tỉnh, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND tỉnh trong giai đoạn mới./.