Về luật hóa các quy định đang được thí điểm tại các nghị quyết của Quốc hội, đại biểu nhất trí với việc dự thảo Bộ luật luật hóa một số quy định đang được triển khai thí điểm, trong đó có Nghị quyết số 164/2024/QH15 về thí điểm xử lý vật chứng, tài sản trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử một số vụ việc, vụ án hình sự và Nghị quyết số 33/2021/QH15 về tổ chức phiên tòa trực tuyến. Theo đại biểu, việc luật hóa các quy định này phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, khơi thông nguồn lực cho phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động tố tụng.

Đại biểu Lý Văn Huấn tham gia phát biểu tại hội trường.

Đối với Nghị quyết số 164/2024/QH15, đại biểu cho rằng việc luật hóa trong lần sửa đổi Bộ luật này là phù hợp. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì bổ sung báo cáo tổng kết quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết; đồng thời đánh giá sự cần thiết, tính phù hợp của việc mở rộng phạm vi xử lý sớm vật chứng, tài sản từ các vụ việc, vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo sang tất cả các vụ việc, vụ án.

Góp ý về tố tụng điện tử, đại biểu cơ bản nhất trí với chính sách được quy định trong dự thảo Bộ luật, cho rằng đây là cơ sở để đổi mới phương thức hoạt động tố tụng theo hướng số hóa, ứng dụng công nghệ trong quá trình giải quyết vụ việc, vụ án; xây dựng hồ sơ vụ án điện tử có mã quản lý duy nhất; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan tố tụng và cơ quan liên quan, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết vụ án, tăng cường công khai, minh bạch và bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Đại biểu đồng tình với việc dự thảo quy định “Hoạt động tố tụng điện tử” tại Điều 18 là một trong những nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự. Theo đại biểu, cần có nguyên tắc chung để xác lập cơ sở pháp lý thống nhất cho việc tiến hành các hoạt động tố tụng trên môi trường điện tử; bảo đảm giá trị pháp lý tương đương giữa hoạt động tố tụng điện tử và hoạt động tố tụng theo phương thức thông thường khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện luật định, đồng thời bảo đảm tính xác thực, toàn vẹn, an toàn, bảo mật dữ liệu và quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng. Đại biểu đề nghị tiếp tục đặt nội dung này tại Chương II về những nguyên tắc cơ bản của dự thảo Bộ luật để bảo đảm tính xuyên suốt, thống nhất.

Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang tham dự tại phiên họp

Về trách nhiệm khởi tố và xử lý vụ án hình sự tại Điều 21, đại biểu nhất trí với quy định bổ sung theo hướng: trường hợp sau khi đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ và giải thích, áp dụng pháp luật theo quy định mà vẫn có nhiều cách hiểu, áp dụng hợp lý khác nhau đối với những vấn đề làm căn cứ quyết định trách nhiệm hình sự và trách nhiệm pháp lý khác thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải lựa chọn áp dụng pháp luật và kết luận theo hướng có lợi hơn cho người bị buộc tội.

Theo đại biểu, quy định này phù hợp và cần thiết trong thực tiễn giải quyết vụ án hình sự, tạo cơ sở pháp lý cho việc áp dụng thống nhất trong những trường hợp còn có nhiều cách hiểu, cách áp dụng pháp luật hợp lý khác nhau, qua đó bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội.