Chương trình được xây dựng trên cơ sở các quy định của pháp luật và Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, bảo đảm việc thực thi chức năng giám sát của cơ quan dân cử được triển khai đúng định hướng, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, nhất là trong bối cảnh tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Quang cảnh Kỳ họp của Hội đồng nhân dân tỉnh Tuyên Quang.

Chú trọng công tác thẩm tra và tham gia chuẩn bị nội dung kỳ họp Hội đồng nhân dân

Theo Chương trình công tác năm 2026, Ban Pháp chế sẽ tham gia chuẩn bị nội dung cho các kỳ họp thường lệ và chuyên đề của Hội đồng nhân dân tỉnh, trong đó có kỳ họp thứ nhất nhiệm kỳ 2026 - 2031, kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong kiện toàn tổ chức bộ máy, bầu nhân sự chủ chốt của chính quyền địa phương và ban hành những nghị quyết quan trọng cho nhiệm kỳ mới. Các nội dung thẩm tra, chuẩn bị tập trung vào lĩnh vực quốc phòng, an ninh, tư pháp, nội vụ, thanh tra và xây dựng chính quyền nhằm đảm bảo ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương.

Ngoài ra, Ban sẽ tiến hành thẩm tra đối với các báo cáo của Ủy ban nhân dân tỉnh, các cơ quan tư pháp như Tòa án nhân dân tỉnh, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, Thi hành án dân sự cũng như các dự thảo Nghị quyết thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước do Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh phân công. Yêu cầu đối với công tác thẩm tra được xác định theo hướng “thực chất, khách quan, có chiều sâu, sát thực tiễn”, gắn với khảo sát thực địa, trực tiếp gặp đối tượng chịu sự tác động của nghị quyết để có thêm thông tin phục vụ cho công tác thẩm tra nhằm bảo đảm Nghị quyết khi ban hành có tính khả thi cao, phù hợp điều kiện thực tiễn của tỉnh và đúng quy định pháp luật.

Phiên họp thẩm tra của Ban Pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh.

Tăng cường giám sát, khảo sát với trọng tâm hướng về cơ sở

Hoạt động giám sát được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 của Ban Pháp chế, với nhiều nội dung có tính chuyên môn cao, bao gồm:

1. Giám sát thường xuyên việc tổ chức thực hiện Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng, tư pháp, thanh tra và xây dựng chính quyền.

2. Theo dõi, giám sát quá trình tổ chức kỳ họp và việc ban hành Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp xã, cấp chính quyền gần dân nhất, nơi quyết định nhiều vấn đề trực tiếp tác động đến cộng đồng dân cư.

3. Giám sát việc chấp hành pháp luật của các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh; hoạt động của các cơ quan tư pháp; và các cơ quan, tổ chức có liên quan thuộc lĩnh vực Ban theo dõi.

4. Giám sát việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị và phản ánh của công dân; đồng thời theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các kết luận và kiến nghị sau giám sát, khảo sát, chất vấn và giải trình.

Năm 2026, Ban Pháp chế sẽ triển khai giám sát chuyên đề về công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh - lĩnh vực tác động trực tiếp đến quyền lợi của người tiêu dùng, môi trường kinh doanh, quản lý thị trường và niềm tin của người dân. Bên cạnh đó, lãnh đạo Ban cũng sẽ tham gia Đoàn giám sát của Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh giám sát chuyên đề “Việc thực hiện các quy định của Pháp luật về quản lý, sử dụng đất và giao đất, cho thuê đất đối với các tổ chức kinh tế trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2021- 2025”; giám sát việc thực hiện Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri.

Hoạt động khảo sát phục vụ thẩm tra tiếp tục được coi là phương thức quan trọng nhằm bảo đảm chất lượng thẩm tra. Ban đặt ra yêu cầu khảo sát phải đến thôn, xóm, tổ dân phố; lĩnh vực nhạy cảm hoặc đối tượng chịu tác động trực tiếp, qua đó bảo đảm đánh giá đúng thực trạng, cung cấp dữ liệu đầy đủ, khách quan cho quá trình ra quyết định tại kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh.

Ban Pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh khảo sát về tình hình tổ chức bộ máy, bố trí cán bộ, công chức sau khi vận hành chính quyền địa phương 02 cấp.

Tham mưu giám sát công tác bầu cử, nhiệm vụ chính trị quan trọng năm 2026

Năm 2026 diễn ra các sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng của đất nước: Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ban Pháp chế được giao nhiệm vụ tham mưu giúp Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh giám sát công tác bầu cử, đồng thời trực tiếp khảo sát công tác chuẩn bị và triển khai bầu cử tại cấp xã – cấp chính quyền gần dân nhất và nơi dễ phát sinh vấn đề trong quá trình tổ chức thực hiện. Việc giám sát công tác bầu cử nhằm bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm, hiệu quả; bảo đảm quyền bầu cử của cử tri; đồng thời góp phần ngăn ngừa các sai sót trong việc lập danh sách cử tri, cơ cấu người ứng cử, truyền thông về công tác bầu cử… có tác động trực tiếp đến kết quả bầu cử.

Ban Pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh khảo sát về công tác bầu cử tại cơ sở.

Tiếp công dân, tiếp xúc cử tri và cơ chế phản hồi từ thực tiễn

Năm 2026, Ban Pháp chế tiếp tục duy trì hoạt động tiếp công dân tại trụ sở tiếp công dân của tỉnh và tại nơi ứng cử theo quy định, đồng thời tham gia tiếp xúc cử tri trước và sau các kỳ họp. Chương trình công tác nhấn mạnh yêu cầu tăng cường đối thoại trực tiếp, lắng nghe ý kiến, phản ánh và kiến nghị từ cơ sở - nguồn dữ liệu quan trọng cho công tác giám sát và thẩm tra.

Hoạt động tiếp xúc cử tri không chỉ nhằm thực hiện yêu cầu của pháp luật mà còn là cơ chế bảo đảm để nguyện vọng chính đáng của nhân dân đi vào nghị trường một cách thực chất, góp phần nâng tầm vị trí của Hội đồng nhân dân tỉnh là cơ quan dân cử đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân.

Giải pháp tổ chức thực hiện và yêu cầu về trách nhiệm

Để triển khai chương trình công tác năm 2026 hiệu quả, Ban Pháp chế xác định 05 nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó bao gồm:

1. Bám sát Quy chế làm việc của Hội đồng nhân dân tỉnh, Chương trình công tác, Chương trình giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh, Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh; chủ động xây dựng kế hoạch theo từng tháng, quý để tổ chức thực hiện đảm bảo đúng tiến độ, hiệu quả.

2. Tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của Ban; tập trung giám sát ở cơ sở. Kịp thời kiến nghị các giải pháp khắc phục những hạn chế, khó khăn, thúc đẩy việc thực hiện chính sách, pháp luật của nhà nước; các Nghị quyết, cơ chế, chính sách thuộc lĩnh vực Ban phụ trách trên địa bàn tỉnh. Chú trọng việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các kiến nghị sau giám sát của Ban.

3. Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác thẩm tra, xây dựng báo cáo thẩm tra của Ban đối với các báo cáo, tờ trình, dự thảo Nghị quyết trình tại các kỳ họp của Hội đồng nhân dân tỉnh thuộc lĩnh vực Ban phụ trách và theo sự phân công, điều hòa của Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh. Bố trí thời gian phù hợp nghiên cứu, xem xét, thu thập thông tin, tiến hành khảo sát thực tế, lắng nghe ý kiến của các đối tượng chịu sự tác động trước khi thẩm tra. Thường xuyên phối hợp với cơ quan trình dự thảo Nghị quyết; tổ chức thẩm tra đảm bảo đúng các quy định hiện hành của pháp luật về xây dựng, ban hành Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.

4. Thực hiện nghiêm công tác tiếp công dân, tiếp xúc cử tri theo kế hoạch. Chú trọng đối thoại trực tiếp với cử tri; lắng nghe ý kiến, kiến nghị của cử tri, góp phần giải quyết tốt hơn những vấn đề bức xúc nảy sinh từ cơ sở.

5. Phát huy trí tuệ tập thể, tinh thần trách nhiệm của các Ủy viên của Ban trong các hoạt động thẩm tra, giám sát, tiếp xúc cử tri, tiếp công dân; trong thảo luận và chất vấn tại các Kỳ họp Hội đồng nhân dân. Tăng cường tính chủ động trong công tác tham mưu, đề xuất trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Tích cực nghiên cứu, học tập nâng cao trình độ, năng lực, nhất là kỹ năng, phương pháp hoạt động của người đại biểu để đáp ứng tốt hơn yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Với định hướng đổi mới, tinh thần trách nhiệm và sự chủ động trong thực hiện chức năng giám sát, thẩm tra và tham mưu, Ban Pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh sẽ tiếp tục cố gắng để có nhiều đóng góp vào việc xây dựng bộ máy chính quyền địa phương trong sạch, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ nhân dân, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh và nâng cao chất lượng đời sống của người dân trên địa bàn./.