Thống nhất quy định sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, phù hợp với quy mô các thôn sau hợp nhất

Sau khi tỉnh Tuyên Quang và tỉnh Hà Giang được sắp xếp thành đơn vị hành chính mới, nhiều nghị quyết của hai địa phương trước đây vẫn tiếp tục được áp dụng theo cơ chế chuyển tiếp. Tuy nhiên, do được ban hành trong điều kiện khác nhau nên còn tồn tại sự khác biệt về tiêu chí thành lập, số lượng thành viên, chế độ hỗ trợ và tổ chức hoạt động của lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự cũng như lực lượng dân phòng.

Việc ban hành các nghị quyết mới đã khắc phục tình trạng trên, tạo cơ sở pháp lý thống nhất trên toàn tỉnh, bảo đảm các địa phương thực hiện cùng một quy định, cùng tiêu chuẩn và cùng một cơ chế quản lý. Đây cũng là yêu cầu tất yếu để triển khai đồng bộ Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở năm 2023 và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024.

Lễ công bố quyết định giải thể, thành lập và ra mắt các Tổ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở tại xã Minh Thanh

Hiện nay, toàn tỉnh có 124 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 07 phường và 117 xã, với 1.805 thôn, tổ dân phố. Trên địa bàn đã thành lập 1.805 Tổ bảo vệ an ninh, trật tự với hơn 1.621 thành viên và 1.805 Đội dân phòng với gần 9.405 thành viên. Đây là lực lượng quần chúng rộng khắp, trực tiếp phối hợp với lực lượng Công an, chính quyền cơ sở thực hiện nhiệm vụ giữ gìn an ninh, trật tự, phòng chống tội phạm, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Quy định rõ tiêu chí thành lập Tổ bảo vệ an ninh, trật tự

Theo Nghị quyết số 39/2026/NQ-HĐND ngày 27/5/2026, mỗi thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh thành lập một Tổ bảo vệ an ninh, trật tự. Đối với những khu dân cư có quy mô dân số lớn, số lượng thành viên của Tổ được tăng tương ứng với số hộ gia đình nhằm bảo đảm đủ lực lượng thực hiện nhiệm vụ.

ây là mô hình phù hợp với đặc điểm quản lý dân cư, giúp lực lượng bám sát địa bàn, nắm chắc tình hình, phát hiện và xử lý kịp thời các vụ việc ngay từ cơ sở. Đồng thời, nghị quyết quy định số lượng thành viên của từng tổ được xác định theo quy mô hộ gia đình thay vì áp dụng cứng như trước đây. Những khu dân cư đông dân sẽ được bố trí tăng thêm thành viên nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý địa bàn và xử lý tình huống phát sinh.

Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT cùng lực lượng Công an xã Bạch Xa tuyên truyền chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước cho Nhân dân

Theo đó, mỗi Tổ bảo vệ an ninh, trật tự có tối thiểu 03 thành viên gồm Tổ trưởng, Tổ phó và Tổ viên. Đối với các thôn, tổ dân phố có quy mô dân cư lớn, số lượng thành viên được tăng lên từ 04 đến 06 người, bảo đảm tương xứng với số hộ gia đình và khối lượng công việc, tạo sự linh hoạt trong tổ chức lực lượng, vừa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, vừa tránh tình trạng bố trí dàn trải, lãng phí nguồn lực.

Nghị quyết quy định mức hỗ trợ thường xuyên hằng tháng đối với lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở như sau: 1,3 triệu đồng đối với Tổ trưởng, 1,2 triệu đồng đối với Tổ phó và 1 triệu đồng đối với Tổ viên; đồng thời hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện theo quy định đối với các đối tượng thuộc diện tham gia. Bên cạnh đó là các chính sách hỗ trợ khám chữa bệnh, tiền ăn trong thời gian điều trị khi bị ốm đau, tai nạn trong quá trình làm nhiệm vụ; chế độ hỗ trợ khi bị tai nạn, hy sinh hoặc từ trần theo quy định của pháp luật. Đây là những chính sách thể hiện sự quan tâm của tỉnh đối với lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ ở cơ sở, góp phần động viên, khuyến khích người dân yên tâm tham gia công tác bảo vệ an ninh, trật tự.

Nâng cao năng lực lực lượng dân phòng theo phương châm "bốn tại chỗ"

Song song với việc kiện toàn lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự, Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 54/2026/NQ-HĐND ngày 26/6/2026, Quy định tiêu chí thành lập Đội dân phòng và số lượng thành viên Đội dân phòng trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, mỗi thôn, tổ dân phố sẽ thành lập một Đội dân phòng, mỗi Đội dân phòng có 05 thành viên, gồm Đội trưởng, Đội phó và 03 Đội viên. Đối với những khu dân cư có quy mô lớn, số lượng thành viên có thể được bố trí tăng thêm, tối đa 11 thành viên, bảo đảm đủ lực lượng xử lý ban đầu các vụ cháy, nổ, tai nạn và sự cố theo phương châm “bốn tại chỗ”. Việc xác định số lượng thành viên căn cứ vào quy mô dân cư và mức độ nguy cơ cháy, nổ sẽ giúp sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn, tạo mạng lưới lực lượng phòng cháy, chữa cháy phủ kín toàn bộ địa bàn dân cư. Đây là giải pháp phù hợp với đặc điểm địa hình rộng, nhiều vùng núi, vùng sâu, vùng xa của tỉnh, nơi lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp khó có thể tiếp cận nhanh khi xảy ra sự cố.

Công an xã Đường Thượng và lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở, Đội dân phòng ra quân bảo vệ Đại hội Đảng.

Điểm đáng chú ý là hai lực lượng này được tổ chức theo hướng gắn kết, tránh chồng chéo. Theo quy định của Điều 37 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024, Tổ trưởng và Tổ phó Tổ bảo vệ an ninh, trật tự đồng thời kiêm nhiệm Đội trưởng và Đội phó Đội dân phòng. Cách tổ chức này giúp tinh gọn đầu mối, thống nhất chỉ huy, nâng cao hiệu quả phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ giữ gìn an ninh, trật tự gắn với phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở.

Hai nghị quyết được áp dụng đối với UBND cấp xã, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, Đội dân phòng và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trên địa bàn tỉnh. Sau khi nghị quyết được thông qua, UBND tỉnh đã ban hành các quyết định quy định số lượng Tổ an ninh trật tự, Đội dân phòng và số lượng thành viên tại từng thôn, tổ dân phố làm căn cứ để UBND cấp xã tổ chức thực hiện thống nhất trên toàn tỉnh.

Nghị quyết số 39/2026/NQ-HĐND về Tổ bảo vệ an ninh, trật tự và Nghị quyết số 54/2026/NQ-HĐND được ban hành không chỉ hướng tới việc kiện toàn tổ chức mà còn tạo nền tảng để nâng cao chất lượng hoạt động của lực lượng quần chúng ở cơ sở. Các nghị quyết được áp dụng đối với lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở; người tham gia Đội dân phòng tại các thôn, tổ dân phố; Ủy ban nhân dân các xã, phường và các cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân có liên quan. Như vậy, đây không chỉ là chính sách dành riêng cho lực lượng thực hiện nhiệm vụ mà còn là căn cứ để chính quyền địa phương tổ chức, quản lý, bố trí kinh phí và bảo đảm điều kiện hoạt động cho các lực lượng tại cơ sở.

Việc triển khai đồng bộ hai nghị quyết đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng về cơ chế, chính sách đối với lực lượng làm nhiệm vụ ở cơ sở sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh; nâng cao chất lượng hoạt động của lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự và lực lượng dân phòng, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh, an toàn trong điều kiện mới. Đồng thời, phát huy sức mạnh của Nhân dân trong công tác phòng chống tội phạm, giữ gìn an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ ngay từ cơ sở, góp phần xây dựng lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự và lực lượng dân phòng ngày càng chính quy, vững mạnh, hoạt động hiệu quả, đáp ứng yêu cầu bảo vệ cuộc sống bình yên của Nhân dân và phục vụ sự phát triển bền vững của tỉnh Tuyên Quang trong giai đoạn mới.